«من افطر فى شهر رمضان،ان يكفر بعتق رقبة او صيام شهرين متتابعين او اطعام ستين مسكينا» ،يعنى:كسى را كه در ماه رمضان افطار كرده باشد،بآنكه بنده‌اى آزاد كند،يا دو ماه پيوسته روزه دارد،يا شصت مسكين را طعام دهد.و لفظ«او» تخيير باشد،و حمل كردن«او»بر واو محتاج دليل است.

و آنچه قضا واجب كند بى‌كفارت، دريافتن جنب است صبح را پس يك بيدارى،و ختنه كردن،و دارو در بينى چكاندن در رنجورى.و قى كردن به عمد،و فرو بردن آنچه حاصل شود در دهن و حلق از قى چون غلبه كرده باشد.و رسيدن آب باندرون بسبب مضمضه و استنشاق كردن براى خنكى را،و تناول كردن آنچه افطار كند با وجود شك در بر آمدن صبح و صبح بر آمده باشد.

دليلش آنكه خداى تعالى فرمود: ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيٰامَ إِلَى اللَّيْلِ ،يعنى:روزه را تمام گردانيد تا شب.و آن كس كه شك كند در آنكه شب در آمده است يا نه،و روزه بگشايد،و تا شب روزه نداشته باشد،و فرمود: «كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ» ،يعنى:طعام و شراب خوريد در شب تا آنگه كه صبح برآيد،و آن كس كه بشك اندر صبح افطار كند،و صبح بر آمده باشد،واجب بود بر وى قضاى آن روز.

و سفر شرعى،و رنجورى كه بآن روزه نتواند داشتن،يا اگر بدارد و رنجورى زياد گردد،واجب بود كه روزه گشايد،آنگه قضا بدارد.

دليلش قول خداى است: فَمَنْ كٰانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيّٰامٍ أُخَرَ »،يعنى هر كه از شما رنجور شود، بر وى بود بعدد ايام كه رنجور بوده باشد، يا سفر بوده باشد،روزه داشتن.

قضاى روزه معلق گردانيده است به نفس سفر و مرض،و مطلق سفر و مرض را موجب قضا گردانيده است،پس واجب بود بر هر كه مسافر بود و رنجور،قضاى روزه داشتن،بعدد آن روزها كه در سفر بوده باشد و رنجور بود.

و اگر كسى اضمار كند در آيت، «فافطر»،يعنى كه:در سفر باشد و رنجور و روزه بگشايد،محتاج دليل بود،زيرا كه اصل عدم اضمار است.

ديگر آنست كه رسول ص فرموده است:

«الصائم فى السفر كالمفطر فى الحضر» ، يعنى:آن كس كه در سفر روزه دارد همچنان است كه در حضر روزه گشاده باشد.

(از معتقد الاماميه) و اما روزه‌اى كه بسببى واجب است، آن روزۀ قضاست.و او بر وفور واجب است و محتاج نيت تعيين است.