فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ١١٢٥ - صُورَتِ تَوليدى
بصورت و(تهافت التهافت ص ٥٤٠).
عقل اول و نفس كليه را نيز صورت نامند.
(از مصباح الانس ص ٣٤)
صُورَتِ اولى
-مراد از صورت اولى صورت الصور است.
(تفسير ص ١٦٨٦)
صُورَتِ بَدَن
-مراد نفس است كه كمال بدن بآنست رجوع بصورت شود.
صُورَتِ بَرزَخى
-مراد صورت جسمانيه است.
(مجموعه دوم مصنفات ص ٢٠٤)
صُورَتِ بالذّات
-صورت بالذات در مقابل صورت بالعرض است مانند شكل براى كرسى كه صورت بالذات است.
(اسفار ١ ص ١٥٧)
صورتِ بالعَرَض
-صورت بالعرض مانند سواد و بياض براى جسم.
(از اسفار ج ١ ص ١٥٧)
صُورَتِ اوَّل و مادَّۀ اوَّل
-(اصطلاح فلسفى).فلاسفه گويند از ناحيه طبيعت مشتركۀ افلاك مادۀ اولى كه مشترك بين همه اجسام ارضى است پديد مىآيد و از ناحيه اختلاف جوهرى كه افلاك با يكديگر دارند اسجام كثيرۀ كه مختلف الجوهرند پديد مىآيد و از ناحيه تضاد نسبتها و اضافات آنها صور متضادۀ كائنات پديد مىآيد و از ناحيه تبدل نسبتهاى متضاده و تعاقب حركات و اوضاع فلكيه تبدل صورتها حاصل ميشود يعنى صور متضاده مادۀ اولى و همين طور همۀ حركات و اوضاع متناسبه و متضادۀ فلكى منشأ نظيرى بود در كائنات فاسدات.
(رجوع شود به آراء اهل مدينه ص ٥٩)
صُوَرِ بَسيطَۀ مَعقُول
-(اصطلاح فلسفى)منظور هويت،كميت و كيفيت بود كيفيت صورتى بود براى كميت و كميت هيولاى آن بود چنانكه پيراهن صورت ثوب بود و ثوب صورت نخ بود و نخ هيولاى آن بود و نخ صورت پنبه بود و پنبه هيولاى آن بود،پنبه صورت نبات بود و نبات هيولاى آن بود نبات صورت اركان بود و اركان هيولاى آن بود،اركان صورت جسم بود و جسم هيولاى آن بود جسم صورت جوهر بود و جوهر هيولاى آن بود و بالاخره تا منتهى شده به هيولاى اولى.
(رجوع باخوان رساله در صورت و هيولى ص ٥ شود)
صُورَتِ بِالفِعل
-(اصطلاح فلسفى) صورت موجوده در هر شىء صورت بالفعل است در مقابل صورت بالقوه كه صورتى است كه ممكن است جسم بدان متلبس شود.
(از اسفار ج ١ ص ١٥٨)
صُورَتِ بِالقُوَّه
-(اصطلاح فلسفى) صورت بالقوه صورتى است كه جسم ممكن است بدان متلبس شود مثلا صورت انسانى براى نطفه بالقوة است.
(از اسفار ج ١ ص ١٥٨)
صُوَر تَجَليَّات
-(اصطلاح فلسفى) تمام موجودات صور تجليات اسماء الهيهاند و مظاهر شئون اصليه و نسب علميه اويند.
صُورَتِ تَمام
-(اصطلاح فلسفى)مراد از صورت تمام و تمامى،صورت نوعيه است.
(از مصنفات ج ١ ص ١٤)
صُورَتِ تَوليدى
-مراد صورتهاى