فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٧١٩ - حرم
(از اسفار ج ٣ ص ٨-دستور ج ٢ ص ٣٧)
حَركَتِ كُلّ
-(اصطلاح فلسفى)حركت فلك الافلاك را گويند كه همۀ افلاك و كواكب را نيز بگرداند و حركت اول هم نامند رجوع شود به حركات افلاك.
حَركَتِ كَمّى
-(اصطلاح فلسفى)حركت در كم عبارت از انتقال تدريجى از كميتى بكميتى ديگر ميباشد و آن بر چهار نوع است كه عبارت از نمو،ذبول،تخلخل و تكاثف باشد.
(از اسفار ج ١ ص ١٠٨-دستور ج ٢ ص ٢٣)
حَركَتِ كَيفى
-(اصطلاح فلسفى) حركت در كيف عبارت از انتقال تدريجى جسم است از حالتى و كيفيتى بحالت و كيفيت ديگر با بقاء صورت نوعيۀ آن حركت مانند تسخن و تبرد آب كه استحاله هم مينامند و مانند انواع ملكات و مانند قوت و ضعف.
(از شفا ج ١ ص ٤٤-اسفار ج ١ ص ١٠٨-دستور ج ٢ ص ٢١)
حَركَتِ مُستَديره
-(اصطلاح فلسفى) حركت مستديره عبارت از حركت دورانى مانند حركات افلاك است در مقابل حركت مستقيميه.
(از دستور ج ٢ ص ٢٥-شفا ج ١ ص ١٢٦)
حَركَتِ مُستَقيمه
-(اصطلاح فلسفى) حركت مستقيميه عبارت از حركتى است كه واقع بر خط مستقيم باشد و در اصطلاح عبارت از حركت اينيه است اعم از آنكه مستقيم باشد يا منحنى يا مستدير (از دستور ج ٢ ص ٢٦-شفا ١ ص ١٢٦.
٢٢٣،١٣٦)
حَركَتِ وَضعى
-(اصطلاح فلسفى) حركت در وضع عبارت از انتقال جسم است از هيآت وضعيۀ خاص بهيآت وضعيه خاص ديگر بر سبيل تدريج مانند حركت استداره افلاك و اجسام متحرك بحركت استداره و مانند شخص ايستاده كه بنشيند و بنا بر اين حركت وضعيه منحصر در حركت استدارى نيست.
(از دستور ج ٢ ص ٢٥-شفا ج ١ ص ص ٢٥٧-قبسات ص ٧٧-شرح منظومه ص ٨٥)
حَركَتِ نَفسانى
-(اصطلاح فلسفى) حركت نفسانى حركتى است كه مبدأ محرك آن شعور و اراده باشد و يا حركتى است كه سبب محركۀ آن داخل در آن باشد باضافۀ شعور كه حركت ارادى هم گويند.
(از اسفار ج ١ ص ٢٥٦-مصنفات ج ١ رساله ٥ ص ٢٣)
حَركَتِ نَقلى
-(اصطلاح فلسفى) اطلاق بر حركت اينى و گاه بر حركت استحالى نيز ميشود كه حركت كيفى باشد لكن اغلب همان حركت اينى است.
(از شفا ج ١ ص ١٣٢،١٤٢-ج ٢ ص ٥٣٦ و رجوع بحركت شود.)
حرم
-(اصطلاح عرفانى و فقهى) مراد از حرم مقام بيرنگى است و مقام بيخودى است.
انصارى گويد:بدان كه حرم دو است، ظاهر و باطن،حرم ظاهر كعبه است كه قبلۀ مؤمنانست و در ميان حرم باطن كعبهايست