بشرط آنكه يكى از دو طرف شك درست باشد ٤ شك كثير الشك گر چه بحد وسواس نرسيده باشد ٥-شك هر يك از امام و مأموم با حفظ ديگرى كه هر يك رجوع بديگرى كند و شكوكى كه موجب بطلان نمازند.١ شك در نماز دو ركعتى مانند صبح و سفر ٢ در نمازهاى سه ركعتى مانند مغرب ٣ بين يك و زيادتر ٤ بين دو و زيادتر قبل از اكمال سجدتين ٥ بين دو و پنج يا زيادتر ٦ بين سه و شش و زيادتر ٧ بين چهار و شش و زيادتر ٧ بين ركعات كه نداند چند ركعت نماز گزارده است شكوك صحيحه عبارتند از ١ شك بين دو و سه بعد از اكمال سجدتين بنا را بر سه گذارد و چهارمين ركعت را انجام دهد و بعد يك ركعت ايستاده يا دو ركعت نشسته خواند ٢ بين سه و چهار در هر محلى كه هست بنا را بر چهار گذارد ٣ بين دو و چهار بعد از اكمال سجدتين بنا را بر چهار گذارد دو ركعت ايستاده خوانند ٤ بين دو و سه و چهار بعد از اكمال كه بنا را بر چهار گذارد نماز را تمام نمايد و بعد دو ركعت ايستاده و دو ركعت نشسته خواند ٥ بين چهار و پنج بعد از اكمال سجدتين بنا را بر چهار گذارد و تشهد و سلام دهد و دو سجده سهو خواند ٦ بين چهار و پنج در حال قيام كه فورا مى‌نشيند و شك او تبديل شود به بين سه و چهار نماز را تمام كند و بعد دو ركعت نشسته يا يك ركعت ايستاده ميخواند ٧ بين سه و پنج در حال قيام فورا نشسته تبديل به دو چهار شود بنا را بر چهار گذارد و تمام كند و دو ركعت نشسته يا يك ركعت ايستاده به خواند ٨ بين سه و چهار و پنج در حال قيام فورا نشسته تبديل به دو و سه و چهار شود تمام كند و مثل قبل عمل كند ٩ بين پنج و شش در حال قيام تبديل بچهار و پنج شود تمام كند و ٢ سجدۀ سهو انجام دهد.

(از عروه ص ٣٣٥)

شَلياق

-(اصطلاح نجومى)شلياق يا نسر واقع يا سلحفات صورتى بود از صور شمالى و از جمله نامهاى آن كورة و بفارس چنگ رومى يا عود رومى است و نيز صنج و قيثار هم گويند.

(شلياق بفتح شين و سكون لام)

شَمّ

-(اصطلاح فلسفى رجوع بشامه و حواس خمس ظاهره شود.

(از دستور ج ٢ ص ٢٢٣-اسفار ج ٣ ص ٣١)

شَمسِ عالَمِ حِسّ.

شَمسِ عالَمِ عَقل

اين اصطلاحات اشراقى است مراد از شمس عالم حس خورشيد است و از شمس عالم عقل نور الانوار است و گاه مراد عقل است و نور عقلى است.

(از ش ص ٣٤٢)-مجموعه دوم مصنفات ص ١٣٨،٢١٣)

شَمسيّات

-(اصطلاح فلسفى) شمسيات عبارت از شمس‌هاى مختلفى است كه در مواقع ابرى ديده ميشود بدين ترتيب كه در اثر وجود ابرهاى نازك و متراكم در آسمان از خلل و فرج آن آفتابهاى متعددى ديده ميشود كه گويند نتيجۀ ارتسام خيالى است.

(از شفا ج ١ ص ٢٦٧)

شَماريخ

-(اصطلاح نجومى)و