فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ١٠٢٤ - سَهوياتِ نَماز
و يك سجده،نيز گفتهاند.يا ركعتى كم كند،و با يادش نيايد،تا آنگه كه پشت بر قبله كند،يا سخن گويد،نمازش با سر بايد گرفت.
دليل اين همه،اجماع اين طائفه است، و طريقۀ احتياط اين اقتضا كند.و همچنين اگر در دو ركعت اول شك كند،يا در نماز شام،يا در نماز بامداد،يا در نماز سفر،با سر گيرد.
و آنچه نماز احتياط واجب كند، آنست كه شك كند ميان دو و سه،و نداند كه چند كرده است:بنا بر سه نهند،و نماز تمام كند،و چون سلام بدهد يك ركعت نماز بر پاى گذارد،يا دو ركعت نشسته.و همچنين كند اگر شك كند ميان سه و چهار.و اگر شك كند ميان دو و سه و چهار،بنا بر چهار كند،و نماز تمام كند،آنگه دو ركعت بكند بر پاى و دو ركعت نشسته.
دليل برين طريقۀ احتياط است، زيرا كه اگر بنا بر كمتر نهد ايمن نباشد از آنكه نماز زيادت كرده باشد،و چون زيادت باشد نمازش فاسد باشد،بخلاف آنكه بنا بر بيشتر كند.از براى آنكه اگر كمتر باشد،آنچه بعد از سلام كرد،تمامى نماز بود،و اگر بيشتر باشد،آنچه كرده باشد بعد از سلام نماز را،از آن خللى نباشد.
اما آنچه تلافى واجب كند آن بود كه«الحمد» فراموش كند،و سورت خواند،چون با يادش آيد،«الحمد»بخواند،و سورت با سر گيرد،اگر بركوع نرفته باشد.يا خواندن سورت فراموش كند،و ركوع ناكرده با يادش آيد،سورت بخواند،و آنگه ركوع كند.
و اگر تسبيح ركوع يا تسبيح سجود فراموش كند،و سر با راست نكرده باشد، تسبيح بگويد.و اگر شك كند در يك سجده،يا در دو سجده،و با يادش آيد پيش از آنكه ركوع كند،يا از نماز باز گرد،سجده كند.و اگر شك كند در ركوع،و هنوز بر پاى باشد،ركوع بكند.
و اگر در ركوع با يادش آمده باشد كه كرده است،همچنان بسجود رود بىآنكه از ركوع پشت با راست كند.و اگر شك كند در تشهد و هنوز نشسته باشد،تشهد بخواند.
اما آنچه جبران واجب كند بدو سجدۀ سهو،آنست كه چون يك سجده فراموش كند،و با يادش نيايد،تا آنگه كه ركوع كند،آن را قضا كند بعد از آنكه سلام داده باشد،و دو سجدۀ سهو بكند.و همچنين بود اگر تشهد سهو كند، پس از آنكه ركوع كرده باشد[با]يادش آيد.
و اگر بر خيزد جايى كه ببايد نشستن، يا بنشيند جايى كه بر بايد خاستن،يا شك كند ميان چهار و پنج،يا سلام دهد نه در موضع خود،يا بنسيان سخن گويد، بعد از آنكه سلام بداده باشد،دو سجدۀ سهو بكند.
و درين دو سجده،قرائت و ركوع نباشد،بلكه در هر سجده بگويد:«باسم الله و بالله،اللهم صل على محمد و آل محمد»،و تشهدى سبك بر خواند،و سلام بدهد.
و دليل بر آنكه اين دو سجده بعد از سلام است،نه پيش از سلام،اجماع