فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٧ - عيوب موجب فسخ نكاح آیت الله رضا استادى
الاحاديث آمده: در اين روايت در كتاب الفقيه به جاى «عيب»، «عنن» آمده است.
مرحوم مجلسى در شرح بر تهذيب مىگويد: اين روايت، «مجهول» است. (٢)
صاحب وسائل پس از ذكر اين روايت مىگويد: سخن امام كه مىفرمايد: «لايردّ من عيب»، يا به صيغه مجهول خوانده مىشود كه در اين صورت، بيان امام كه مىفرمايد: «ازدواج به سبب عيب مرد فسخ نمىشود»، به عيوب منصوص و يا عيوبى اختصاص دارد كه پس از عقد ايجاد مىشود. ممكن است عبارت به صيغه معلوم هم خوانده شود، يعنى مرد نبايد به سبب عيب زن، ازدواج را فسخ كند. در اين صورت روايت بر استحباب طلاق ـ و فسخ نكردن عقد ـ براى پوشيده ماندن عيب زن حمل مىشود. (٣)
علامه حلّى، محقق ثانى و صاحب جواهر عبارت «لايردّ» را به صيغه مجهول، خواندهاند و اين روايت را دليل بر عموم عدم ردّ دانستهاند.
به نظر ما اين روايت در مورد عيوب زن ساكت است و در باره عيوب مرد، موافق با اصل و مؤيد آن است.
علامه در مختلف مىگويد: هر چند عموم اين حديث به طور مطلق دلالت بر عدم فسخ ازدواج به سبب عيوب مرد دارد، لكن عيب هايى كه فسخ ازدواج به سبب آنها مورد اتفاق است، اخص از عموم اين روايت است. بنابراين ميان اين دو اين گونه جمع مىشود كه به روايات خاص در مواردش و در بقيه موارد كه روايتى وارد نشده، به عموم عمل مىشود. (٤)
دسته دوم: رواياتى است كه دلالت بر عموم منع تأثير عيب در فسخ دارد، مگر
(٢) ملاذ الأخيار في فهم تهذيب الأخبار، ج١٢، ص٣٩٣.
(٣) وسائل الشيعه، ج٢١، ص٢٣٠.
(٤) مختلف الشيعه، ج٧، ص١٩٥.