فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٢ - عيوب موجب فسخ نكاح آیت الله رضا استادى

علامه حلى در مبادى مى‌گويد: «إنّما براى حصر است و دليل آن نقل اهل لغت است».

صاحب غاية البادى در ذيل اين سخن علامه مى‌گويد:

از اهل لغت نقل شده است كه «إنّما» براى حصر است... اين مطلب را قول فرزدق تأييد مى‌كند كه مى‌گويد:

«انا الذائد الحامي الذمار و إنّمايدافع عن احسابهم أنا أومثلي» (٣٦)

اگر «إنّما» در اين شعر فرزدق براى حصر نباشد، كلام بايد بر ظاهرش جارى شود كه اين غلط است؛ چون گفته نمى‌شود: «يدافع أنا» بلكه گفته مى‌شود: «أدافع أنا»؛ ولى اگر «إنّما» براى حصر باشد، صحيح خواهد بود؛ چون تقدير آن در اين هنگام اين است كه: «ما يدافع إلاّ أنا؛ دفاع نمى‌كند، مگر من». (٣٧)

علامه حلى در تهذيب الوصول مى‌گويد:

«إنّما» بنابر نقل اهل لغت براى حصر است؛ چون «إنّ» براى اثبات است و «ما» براى نفى است و اين دو بر يك محل وارد نمى‌شوند و نمى‌توان حرف نفى را به مذكور و اثبات را به غير مذكور منصرف دانست، بنابراين عكس آن متعيّن است. (٣٨)

محقق حلى در معارج الاصول مى‌گويد:

«إنّما» براى حصر است... مؤيد آن قول شاعر است... مخالفان اين قول به آيه «إنّما المؤمنون الذين...» استدلال كرده‌اند. پاسخ اين است كه براى مبالغه است. (٣٩)