ضرب، به مقتضاى تغاير متعلق متغايرند. حق اين است كه اولى كنايه از سير جهادى است، چه منجر به جنگ بشود يا منجر به آن نشود . دليل بر اينكه اين سير لزوماً جنگى را در بر ندارد، اين است كه خداوند پس از ضرب در راه خدا بلا فاصله فرمود: «درنگ و تأمل كنيد و به كسى كه با شما از در سازش در مى‌آيد، نگوييد مؤمن نيستى»؛ زيرا اگر جنگيدن از اجزا يا لوازم اين سير بود، اطلاق «ضرب در راه خدا» بر ضربى كه در آن به سبب درنگ و تأمل به جنگ نپردازند، صحيح نبود .

«ضرب در زمين» هم كنايه از سير در زمين با غرضى غير از جهاد است كه ـ علاوه بر اختلاف متعلق ـ دو آيه دليل بر اين معناست :

يكى اين آيه است: {..اِءذَا ضَرَبُوا فِي الأَرْضِ أَوْ كَانُوا غُزًّى... } (٧)(آن گاه كه در زمين سير مى‌كردند يا جنگ آور بودند) زيرا «غزًّى» (جنگ آوران) را بر «ضرب كنندگان در زمين» عطف كرده است و بدون شك عطف با «أو» اشتراك معنايى بين اين دو را نفى مى‌كند ؛ چرا كه اگر «ضرب در زمين» اعم از سير جهادى بود، «جنگيدن» را قسيم «ضرب در زمين « قرار نمى‌داد، بلكه مى‌فرمود : {إذا ضربوا في الأرض أو في سبيل الله } ؛ وقتى كه در زمين يا در راه خدا سير مى‌كنند»؛ زيرا جنگيدن (غزو) در اين آيه ، متضمن سير هم هست؛ همان طور كه از عبارت {لَوْ كَانُوا عِنْدَنَ } ؛ اگر نزد ما بودند» فهميده مى‌شود؛ زيرا اين عبارت، مفيد اين است كه ضرب كنندگان در زمين و جنگاوران هر دو از آنان كه كفر ورزيدند و چنان گفتند، دور بوده‌اند و ضرورتاً اين دورى با سير كردن حاصل شده است .

آيه دوم، اين آيه است : {وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ } ؛ (٨) و ديگرانى كه در زمين سير مى‌كنند و از كرم خدا

(٧) سوره آل عمران، آيه١٥٦.
(٨) سوره مزّمّل، آيه٢٠.