فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٢ - لقطه و مجهول المالك (٣) آیت الله سيدكاظم حائرى
به تخفيف راء حاصل نشود، روايت از حجّيت ساقط است.
گاهى گفته مىشود: نقلى كه در آن كلمه «صاحبها» آمده است، حجّت است و به همان تمسّك مىكنيم و نقلى كه در آن كلمه «صاحبها» نيامده است، دلالت بر خطا در نقلى كه در آن اين كلمه آمده است، نمىكند؛ زيرا در صورتى دلالت بر چنين خطايى دارد كه كلمه «يعرف» به تشديد باشد و چنين چيزى ثابت نشده است. پس ما به نقلى تمسّك مىكنيم كه در آن كلمه «صاحبها» آمده است.
اما اين سخن صحيح نيست؛ زيرا صاحب وسائل در باب دوم لقطه اين حديث را با كمله «صاحبها» از عبداللّه بن جعفر در كتاب قرب الاسناد از عبدالله بن حسن، از جدّش على بن جعفر، از برادرش امام موسى بن جعفر نقل كرده است. اين سند به وجود عبدالله بن جعفر، ضعيف است. هر چند صاحب وسائل بعد از نقل روايت مىگويد« اين روايت را على بن جعفر در كتابش نقل كرده است» و سند كتاب او معتبر است، ولى ما نمىدانيم نسخه كتاب على بن جعفر مشتمل بر كلمه «صاحبها» است يا خير؟ گويا براى صاحب وسائل، بود و نبود كلمه «صاحبها» مهم نبوده است؛ زيرا او بعد از نقل حديث از قرب الاسناد مىگويد: «صدوق مانند اين روايت را با سند خود از على بن جعفر نقل كرده است» و ما مىدانيم كه صدوق اين روايت را بدون اين كلمه نقل كرده است؛ چنان كه صاحب وسائل در باب بيستم اين حديث را از تهذيب بدون كلمه «صاحبها» نقل كرده و در آنجا نيز ياد آورى مىكند كه صدوق با سند خود اين روايت را از على بن جعفر نقل كرده است.
وجه دوم: در كتاب من لايحضره الفقيه به جاى عبارت «حفظها في عرض ماله»، عبارت «جعلها فى عرض ماله» آمده است و اين جمله معناى امانت را نمىرساند، بلكه معناى ملك يا اباحه در تصرّف را افاده مىكند و ثابت نشده است كه كلام امام(ع) موافق نسخه تهذيب و مخالف نسخه فقيه است.
بنابر نسخه فقيه، كلمه «لم يعرف» به تخفيف خواهد بود؛ زيرا روشن است كه