٢. برخى راويان و محدثان مبتلا به نگرش فرقه‌اى و تعصب غير منطقى بودند، از اين رو موضع منفى در قبال مكتب اهل بيت(ع) داشتند. اينان خود و نسل‌هاى پس از خود را از اين فيض بى كران محروم ساختند، تاريخ آكنده از ادله و شواهد بر اين حقيقت است. با اين همه، انديشه اهل بيت(ع) از بين نرفت، بلكه از سوى پيروان آنان حفظ و ضبط و در كتاب‌ها ثبت شد تا به دست ما رسيد.

اگر گذشتگان اشتباه كردند، چرا آيندگان از آنان پيروى كنند و به اين اعراض ادامه دهند؟ با اينكه مى‌دانيم اين امر در نهايت اهميت است ؛ چون مربوط به دين است و يكى از منابع اصلى دين، سنت شريف نبوى است.

محور دوم: تأملى در روش كتاب

١. اسلوب اين دايرة المعارف، ترتيب الفبايى عناوين و مدخل هاست و نويسنده در كار خود از شيوه دايرة المعارف نويسى جديد بهره گرفته است. اين كتاب با مدخل «آدمى» شروع و به مدخل «وليمه» ختم شده است و ده‌ها عنوان و مدخل فقهى را در بردارد. اين گونه عرضه ميراث فقهى به طور كلى و ميراث فقهى امام على(ع) به طور خاص، كارى احياگرانه و تاريخى به شمار مى‌رود. احياگرانه است از آن رو كه روايات فقهى در مجموعه‌هاى مدوّن روايى نهفته است و دست يابى به آن جز براى متخصصان زبردست دشوار است، به ويژه كه اين روايات متمايز از ديگر روايات نيست و با ديگر نقل‌ها آمده است. گرد آورى و ارائه آن به گونه‌اى كه همه امكان دسترسى به آن داشته باشند، فرصت استفاده و تحقيق را براى هر مراجعه كننده‌اى فراهم مى‌سازد. از سوى ديگر، اين اثر طرحى تاريخى است؛ زيرا كارى جديد است و تكرار آثار فقهى گذشته نيست، بلكه انتقال ميراث فقهى از حالت انباشته و پراكنده به حالتى منظم و سازمان يافته است.