فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٨ - شركت «اَعمال» در فقه اسلامى آیت الله جعفر سبحانى
تعريف شركت اعمال
شركت ابدان يا اعمال، يكى از اقسام شركت است كه فقها در كتابهاى فقهى خويش به آن پرداخته و براى آن تعريفهاى مشابهى ارائه دادهاند. برخى تعريف كاملى از آن كردهاند و برخى ديگر در مقام تعريف فقط مثالهايى را آوردهاند. اينك اشارهاى به هر دو قسم تعريف مىكنيم.
شيخ طوسى گفته است:
شركت اعمال، شركتى است كه دو پيشه ور شرط كنند تا درآمد شان را مطابق شرط، بين خود تقسيم كنند، اعم از اينكه كارشان يكى باشد، مانند شركت دو نجار يا دو نانوا، يا اينكه كارشان يكى نباشد، مانند شركت يك نجار با يك نانوا. (١)
علامه گفته است:
شركت اعمال، آن است كه دو نفر يا بيشتر تعهد كنند آنچه را كه در اثر كار به دست مىآورند، شريك باشند، چه كارشان يكى باشد يا يكى نباشد. (٢)
سيد كاظم طباطبائى يزدى مىگويد:
شركت اعمال اين است كه دو نفر تعهد كنند در مزدى كه هريك در كارشان كسب مىكنند، شريك باشند، چه كارشان يكى باشد، مانند خياطى، چه يكى نباشد، مثل اينكه يكى خياط باشد و ديگرى بافنده. (٣)
اما برخى از فقها در تعريف شركت اعمال، به ذكر مثال اكتفا نمودهاند؛ مانند شيخ مفيد در مقنعه، (٤) و محقق در شرايع. (٥)
(١) الخلاف، ج٣، ص٣٣٠، كتاب الشركه، مسئله ٦.
(٢) قواعد الاحكام، ج٢، ص ٣٢٤.
(٣) العروة الوثقى، ص٥٧٨، كتاب الشركة.
(٤) المقنعه، ص٦٣٢.
(٥) شرايع الاسلام، ج٢، ص ١٣٠.