«اگر «حتى» را حرف ابتدا و «إذا» را شرطيه و مجموع شرط دوم«فإن آنستم منهم رشداً» و جواب آن يعنى «فادفعوا إليهم أموالهم» را به عنوان جواب شرط «إذا» در نظر بگيريم، معناى آيه شريفه چنين مى‌شود: «اگر يتيمان به سن بلوغ رسيدند و پس از آن متوجه رشد آنها شديد، اموالشان را تسليم كنيد». (١٢)

بنابر اين تفسير، تسليم مال يتيم به شرط وجود رشد و مشروط به بلوغ است. ولى صاحب جواهر احتمال جديدى را مطرح مى‌كند كه بر اساس آن، «اذا» شرطيه نيست، بلكه براى غايت است. در اين صورت آزمودن يتيم تا زمانى كه رشد او ثابت شود، لازم دانسته شده است، يعنى تسليم مال يتيم با ثابت شدن رشد او حتى قبل از بلوغ نيز لازم است.

ديدگاه نگارنده در مورد آيه شريفه

آيه شريفه به دو مطلب اشاره دارد: اول، بلوغ و خارج شدن انسان از حالت كودكى است. در آيه بيان شده است كه كودك بايد همواره از سوى سرپرست خود مراقب و مراعات شود. بنابراين، «ابتلاء» در آيه فقط به معناى آزمودن نيست، بلكه به معناى امتحان، سرپرستى، مراقبت ، تربيت و نگهدارى كودك است، بدون اينكه بر خود او تكليفى باشد. اين امور تا رسيدن كودك به سن بلوغ بر ولى او واجب است و پس از رسيدن كودك به سن بلوغ، اين ولايت ساقط شده و عبادات ، حدود ،ديات و ساير تكاليف بر او واجب مى‌شود.

دوم، تسليم مال يتيم يا طفل به اوست تا خود او بتواند با خريد و فروش و هبه

(١٢) نجفى، محمد حسن ، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام،دار إحياء التراث العربي، بيروت ، ج٢٦، ص ١٨ ـ ١٩.