فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١١ - تأملى در دائرة المعارف فقه على بن ابى طالب(ع) خالد غفورى
ماقبلش دارد. احتمال دارد كه حكمى براى ايلاء به صورت قضيه حقيقيه باشد كه از آن سؤال شده است و ربطى به قضيه خارجيهاى كه اتفاق افتاده، نداشته، اما راوى آنها را به هم ربط داده باشد؛ همچنان كه احتمال دارد حكم به توقف به جهت ايلاء نباشد، بلكه براى منع شوهر از ضرر زدن به حقوق جنسى همسرش باشد.
ب) در ايلاء شرط است كه با زوجه آميزش شده باشد، و الاّ ايلاء واقع نمىشود. از امام صادق(ع) نقل شده است:
سئل اميرالمؤمنين(ع) عن رجل آلى من امرأته و لم يدخل بها؟ قال: لا إيلاء حتى يدخل بها، فقال: أرأيت لو أنّ رجلاً حلف أن لايبني بأهله سنتين أو أكثر من ذلك، أكان يكون إيلاء؟! (٩١)
از اميرالمؤمنين(ع) در مورد مردى كه قبل از آميزش با همسرش او را ايلاء كرده، سؤال شد. حضرت فرمود: تا آميزش نشده باشد، ايلاء واقع نمىشود. آن گاه گفت: آيا به نظر تو اگر مردى سوگند ياد كند كه دو سال يا بيشتر با همسرش آميزش نكند، آيا اين كار، ايلاء است؟
در روايت ديگرى از اميرمؤمنان(ع) نقل شده است:
ولايقع إيلاء حتى يدخل الرجل بأهله ولايقع على امرأة غير مدخول بها إيلاء؛ (٩٢)
ايلاء واقع نمىشود، مگر آنكه مرد با همسرش آميزش كرده باشد و ايلاء بر زنى كه با او آميزش نشده، محقق نمىشود.
٢. نويسنده از امام على(ع) اين سخن را نقل كرده است كه «لايدخل إيلاء في ظهار؛ (٩٣)ايلاء در ظهار داخل نمىشود» و مطابق منابع اهل سنت اين سخن را چنين
(٩١) حرّ عاملى، محمد بن الحسن، تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة، ج٢٢، ص ٣٤٥، ٣٤٦، باب ٦ از ابواب ايلاء، ح٣.
(٩٢) مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج١٥، ص ٤٠٣، باب ٥ از ابواب ايلاء، ح١.
(٩٣) المصنف، ج٦، ص ٤٤٠.