فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١٣ - تأملى در دائرة المعارف فقه على بن ابى طالب(ع) خالد غفورى
بهتر بود بعد از بيان بخش اول ـ پايان دادن ايلاء با طلاق ـ چند مطلب را تحت يك يا چند عنوان بيان مىكرد، از جمله:
الف) نوع طلاق در ايلاء، رجعى است يا بائن؟
قاعده كلى اقتضا مىكند كه طلاق، رجعى باشد. از امام على(ع) نيز روايت شده است :
إذا أوقف المؤلي و عزم على الطلاق خلي عنها حتى تحيض و تطهر، فإذا طهرت طلّقها ثمّ هو أحقّ برجعتها مالم تنقض ثلاثة قُروء؛ (٩٨)
اگر ايلاء كننده نزد حاكم احضار شد و تصميم بر طلاق گرفت، زن بايد رها شود تا حيض گردد و سپس پاك شود، آن گاه او را طلاق دهد. پس از طلاق، همان مرد از هر كس ديگرى براى رجوع به او سزاوارتر است، البته تا قبل از انقضاى سه حيض.
اين روايت صراحت دارد كه طلاق ايلاء كننده، رجعى است.
٤. نويسنده متعرّض حالتى نشده است كه زوج از پايان دادن به ايلاء امتناع ورزيده و نه رجوع كرده و نه طلاق مىدهد. رواياتى از امام على(ع) نقل شده كه متضمن حكم اين حالت است و آن تحت فشار قرار دادن زوج از طرف حاكم است تا يكى از رجوع يا طلاق را انتخاب كند.
از امام صادق(ع) نقل شده است :
المؤلي إذا أبى أن يطلّق، قال: كان أميرالمؤمنين(ع) يجعل له حظيرة من قصب و يجعله فيها و يمنعه من الطعام و الشراب حتى يطلّق؛ (٩٩)
امام صادق(ع) در مورد ايلاء كنندهاى كه از طلاق دادن خوددارى كرده بود،
(٩٨) مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج١٥، ص ٤٠٦، باب ٨ از ابواب ايلاء، ح١.
(٩٩) وسائل الشيعه، ج٢٢، ص٣٥٣، باب ١١ از ابواب ايلاء، ح١ و ٧.