فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٨ - شركت «اَعمال» در فقه اسلامى آیت الله جعفر سبحانى
نقد و بررسى
آنچه در روايات آمده، نهى از بيع غررى است، نه نهى از خود غرر، و بر فرض كه نهى از خود غررهم باشد، نهى مزبور مختص مواردى است كه غرر وجود داشته باشد؛ يعنى مواردى كه يك شريك به ميزان درامد شريك ديگر جهل داشته باشد، نه مواردى كه شركا اجمالاً و يا گاهى تفصيلاً درامد شريك خود را بدانند، بيشتر موارد شركت ابدان كه از آن به شركت خدمات تعبير مىشود، از اين قبيل است.
براى مثال اگر تعدادى از معلمان، مدرسهاى را تأسيس كنند و در آن به طور مشترك به تدريس نوشتن، رياضيات، حفظ قرآن و ديگر مواد درسى اقدام كنند، اين معلمان در شهريهاى كه دانشآموزان در آخر سال يا فصل تحصيلى پرداخت مىكنند، شريكاند.
همچنين وقتى گروهى از پزشكان بيمارستانى را تأسيس مىكنند و هريك مطابق تخصصى كه دارد به مداواى بيماران مىپردازد، در پولى كه بيماران براى مداوا به بيمارستان مىپردازند، شريكاند.
در دفاتر مهندسان ساختمانى نيز كه كارشان نقشه كشى ساختمان است، هر مهندسى مطابق تخصصى كه دارد، نقشهاى را طراحى مىكند؛ مثلاً يكى نقشه اصلى ساختمان را مىكشد و ديگرى نقشه كانالهاى تهويه و ديگرى نقشه لولههاى آب و يكى ديگر نقشه سرويس بهداشتى و ديگرى نقشه سيم كشى ساختمان را طراحى مىكند.
مثال ديگر شركت هايى است كه به تأسيس شبكه آب در خيابانها و كوچهها اقدام مىكنند. اين شركتها از تعدادى متخصص و كارگر ماهر تشكيل شده است و هريك مأمور انجام كارى خاص است؛ برخى كارشان به دست آوردن اندازهها و طراحى نقشه، برخى ديگر كارشان حفر مجراها و كانالهاى لوله و برخى ديگر كارشان متصل كردن لولهها به هم است.