فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٥ - تأملى در دائرة المعارف فقه على بن ابى طالب(ع) خالد غفورى
٢. دايرة المعارف مستلزم دو كار اساسى است:
نخست، ذوق و ظرافت هنرى در انتخاب عناوين، تقسيم محتواى علمى بر عناوين و روش و كيفيت ارجاعات و شيوه نگارش كه نويسنده معزّز به خوبى از عهده آن برآمده است.
دوم، تتبع و جستجوى عميق اطلاعات و مطالب است كه از تنوع روايات و كثرت منابع مورد استفاده و تعدد اسناد و نقلهاى روايات، معلوم مىشود كه نويسنده محترم در گرد آورى مواد اوليه مباحث اين دايرة المعارف از هيچ كوششى فروگذار نكرده است.
با اين همه، آنچه جاى درنگ دارد اين است كه نويسنده فقط به منابع اهل سنت تكيه داشته و به همان اكتفا كرده و به منابع ديگر از جمله منابع اماميه كه مهمترين منبع آرا و نظريات فقهى امام على(ع) است، مراجعه نكرده است. شايسته بود كه نويسنده بسان هر پژوهشگر دايرة المعارف نگارى كه در پى ارائه پژوهشى جامع از فقه سلف است، اين منبع گران بها را ناديده نمىگرفت و از اين سرمايه انبوه استفاده مىكرد، به ويژه كه آنچه در منابع اماميه نقل شده، از طريق فرزندان على(ع) است كه بيش از ديگران به فقه پدرشان آگاهاند، زيرا آنها شاگردان بى واسطه و شارحان و مروجان مسلك فكرى و فقهى او بودند، علاوه بر اينكه خود از دانشمندان بزرگ اسلام و از مطمئن ترين و راست گوترين و دقيقترين آنها هستند. بسيارى از اين روايات كه از طريق فرزندان او نقل شده است، از صحف و كتابها و نوشتههاى علمى امام على(ع) گرفته شده است.
جاى اين سؤال است كه چرا نويسنده دايرة المعارف از اين منبع عظيم رويگردانى كرده است؟ چرا نقل از منبع دورتر، بر منبع نزديكتر ترجيح داده شده است؟ آيا محققى را سراغ داريد كه هدف او بررسى فقه ابوحنيفه باشد، ولى از نقل روايات محمد بن حسن شيبانى و ابو يوسف خوددارى كند؟