فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٨ - نماز خوف در قرآن روح اللّه ملكيان
بنا بر آنچه نقل شده، ابن جنيد گفته است: اگر حالت دوم باشد ... امام با دسته اول يك ركعت و دو سجده مىگزارد. سپس اين دسته از نماز فارغ مىشوند و بر يكديگر سلام مىكنند و از امام باقر(ع) روايت شده كه رسول الله در عسفان اين گونه نماز به جاى آورد . حذيفة بن يمان، جابر، ابن عباس و غير اينها اين را روايت كردهاند . بعضى از راويان گفته اند نماز رسول اللّه دو ركعتى بود . از شيخ صدوق نقل شده كه فرموده : از استادم محمد بن الحسن شنيدم كه مىفرمود: براى من روايت شده كه از امام صادق(ع) در باره آيه {وَإِذا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ ... } سؤال شد . حضرت فرمود : اين قصر دوم است كه انسان دو ركعت را، يك ركعت مىكند. شايد مراد استاد صدوق از روايت ، صحيح حريز از امام صادق(ع) در باره آيه مزبور باشد كه فرموده است : در دو ركعت، يك ركعت كم مىشود. (٢٤)
عياشى مانند اين روايت را در تفسير خويش از ابراهيم بن عمر از امام صادق(ع) آورده است . امام فرمود : «خداوند بر خائف يك ركعت واجب كرده است كه آيه {فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُو } در اين باره است. خداوند مىفرمايد : از دو ركعت كم كنيد كه يك ركعت مىشود.
دوم : نماز پيامبر ، نماز خوف نبوده است؛ زيرا حضرت نماز را براى دو دسته از مسلمانها كه با او نماز گزاردند، اقامه كرده است و اگر نماز حضرت هم مانند آنان بود، براى آن دو دسته ممكن نبود كه با حضرت نماز بگزارند. پس نماز حضرت كامل و تام بوده؛ همان طور كه از آيه {فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاَةَ } نيز به دست مىآيد، و چون اين دو دسته نمازشان يك سان است و در آيه از دسته سومى كه با
(٢٤) جواهر الكلام، ج١٤، ص ١٥٩ ـ ١٦٠.