فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٩ - نماز خوف در قرآن روح اللّه ملكيان
پيامبر نماز مىگزارند، نامى برده نشده، پس نمازى كه پيامبر اقامه فرموده، دو ركعتى بوده است ، كه در اين نماز سه احتمال وجود دارد :
احتمال اول اينكه نماز صبح باشد . ولى اطلاق آيه اين احتمال را رد مىكند و در قرآن و سيره و سنت هم چيزى وجود ندارد كه بتوان با آن آيه را مقيد كرد، بلكه پيشتر گذشت كه روايت شده است: نمازى كه اين آيات قبل از آن نازل شد، نماز عصر بوده.
احتمال دوم اينكه يكى از نمازهاى روزانه غير از نماز مغرب باشد كه در سفر شكسته است . اين احتمال هم از دو جهت مردود است : يكى اينكه آيات در مورد ضرب در زمين است و ضرب در زمين اعم از سفرى است كه نماز در آن شكسته مىشود . ديگر اينكه اين احتمال مخالف اطلاق مقامى آيه است؛ اطلاقى كه نمىتوان دست از آن برداشت؛ زيرا آيه قطعاً در مقام بيان است و اگر در نمازهاى روزانه نمازى سه ركعتى بود كه پيامبر آن را اقامه مىكرد و مسلمانها با او آن را به جا مىآوردند؛ قرآن آن را بيان مىكرد و به نماز دو ركعتى مذكور در آيه اكتفا نمىكرد .
احتمال سوم اينكه نماز ـ هر نمازى كه باشد ـ به جز دو ركعتى نيست . اين احتمال به خاطر مطابقت با آيه ، و پس از رد دو احتمال اول و نبودن احتمال ديگر، متعين خواهد بود . حاصل آنكه در اين مورد كه نماز مطلقاً، همان گونه كه پيامبر اقامه فرمود، اقامه مىشود و هنگام خوف همان گونه كه دو دسته از مسلمانها به جا آوردند، به جا آورده مىشود ، اطلاق اين آيه محقق است . و هر چه با آيه و اطلاق آن ـ در مورد نماز قصرى در خوف و نماز تمام در امنيت ـ مخالفت داشته باشد، به اهلش رد مىشود .