فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی
(١)
شهيد اول و سازماندهى نهاد مرجعيت آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى
٣ ص
(٢)
ازدواج مرد مسلمان با زن اهل كتاب (2) آیت الله سيد موسى شبيرى زنجانى
١٠ ص
(٣)
لقطه و مجهول المالك (3) آیت الله سيدكاظم حائرى
٤١ ص
(٤)
شركت «اَعمال» در فقه اسلامى آیت الله جعفر سبحانى
٦٧ ص
(٥)
عيوب موجب فسخ نكاح آیت الله رضا استادى
٩٤ ص
(٦)
اهليت حقوقى ، شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف (1) شیخ حسن جواهرى
١٢٩ ص
(٧)
نماز خوف در قرآن روح اللّه ملكيان
١٦٢ ص
(٨)
نقد رباى توليدى رضا محمدى كرجى
١٨١ ص
(٩)
وقوف در عرفات با عامه حسن كاشانى
٢٠٦ ص
(١٠)
نكتهها(20) رضا مختارى
٢٧٠ ص
(١١)
تأملى در دائرة المعارف فقه على بن ابى طالب(ع) خالد غفورى
٢٧٦ ص
(١٢)
همراه با دايرة المعارف فقه اسلامى - اثر
٣١٥ ص
(١٣)
همراه دانشنامه آثار فقهى شيعه - فقه القرآن راوندى خليل گريوانى
٣٢٥ ص
(١٤)
نگاهى كوتاه به موسوعه «فقه الصادق» سيد محمد مهدى رفيع پور
٣٤٣ ص
(١٥)
گزارشی از همایش «كرسى نظريهپردازى اجتهاد متوسط » سيد فريد حاجى سيد جوادى
٣٥٥ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٧ - اهليت حقوقى ، شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف (١) شیخ حسن جواهرى

شرمگاهى نشانه بلوغ براى مشركان است. (٣٧)

به عقيده ما نظر صحيح آن است كه روييدن موى در شرمگاه مطلقاً ـ براى كافر يا مسلمان ـ نشانه بلوغ است و دليل بر آن، روايات فراوانى است كه به برخى از آن‌ها اشاره مى‌كنيم:

١. در ماجراى بنى قريظه كه سعد بن معاذ حكم كرد جنگجويان بالغ آنان كشته شده و افراد نابالغ اسير شوند، پيامبر(ص) دستور دادند براى تمييز جنگجويان بالغ از كودكان ، زير كمربند آنها را ببينيد اگر موى روييده بود جزو جنگجويان محسوب شوند و اگر مويى نروييده بود جزو كودكان به حساب آيند. (٣٨)

٢. عطيه قرظى يكى از دستگير شدگان جنگ بنى قريظه مى‌گويد در روز جنگ، مرا پيش رسول خدا(ص) بردند در حالى كه در بلوغ من شك داشتند، رسول خدا(ص) دستور دادند زير كمربند مرا نگاه كنند كه آيا موى روييده است يا نه . بعد از آنكه معلوم شد مويى نروييده است مرا به كودكان ملحق كردند. (٣٩)

بايد خاطرنشان كرد، قضيه مذكور در جنگ بنى قريظه و حكم مزبور از طرف سعد بن معاذ با سند ضعيف در روايات شيعه نقل شده است. همه روايات مربوط به اين قضيه در كتب وسائل الشيعه، بحارالانوار، تهذيب و... نقل شده كه در سند آنها «وهب بن وهب» وجود دارد كه در متون رجالى به دروغگوترين مخلوق معروف است. مشكل اساسى وارد شدن اين قضيه در روايات اهل سنت است كه بر اساس نظر فقهاى اهل سنت بعضى از اين روايات صحيح است. (٤٠)


(٣٧) همان.
(٣٨) سنن البيهقى، ج٦، ص ٥٨ والمغنى لابن قدامة، ج ٤ ، ص٥١٤ .
(٣٩) همان.
(٤٠) از آنجا كه اين روايات به گونه اى بيان شده است كه ممكن است توهم قساوت و سنگدلى مسلمانان و مظلوميت بنى قريظه را ايجاد كند لازم است توضيحى در مورد اين قضيه داده شود. برخلاف گزافه گويى هايى كه در مورد اين قبيله و تعداد جنگجويان آن شده است بنى قريظه يكى از قبايل داراى قلعه هاى مستحكم و مسلط بر مدينه بود. بنا بر نقل تاريخى، حيى بن اخطب رئيس بنى نظير به مشركان قريش گفت: بنى قريظه كه داراى مكان وسيع و ٧٥٠ جنگجوست با شماست. اين در حالى است كه اين قبيله با رسول خدا(ص) عهد و پيمان حمايت بسته بود، لكن به عهد خويش پايبند نمانده و به رسول خدا(ص) و مسلمين مدينه خيانت كردند و با قريش كه براى ريشه كن كردن رسول خدا(ص) آمده بودند، هم پيمان شدند. بعد از آن رسول خدا(ص) فرستادگانى نزد آنها فرستاد كه به پيمان خود وفادار باشند، ولى آنان مخالفت ورزيدند و خيانت خود و همدستى با احزاب را آشكار كردند. حتى پيامبر از آنان خواست كه اگر طبق پيمان خود او را يارى نمى‌كنند، پس بى طرف بمانند و دشمنش را نيز يارى نكنند، اما آنان از اين خواسته هم سرباز زدند. اين خيانت براى مسلمانان سنگين بود؛ چرا كه مسلمانان مدينه بين مشركان قريش كه از بيرون آمده بودند و يهوديان بنى قريظه كه داخل مدينه بودند، محاصره شده و به شدت آسيب پذير شده بودند. پس از آنكه احزاب با كشته شدن عمروبن عبدود به دست على بن ابى طالب(ع)، شكست خوردند و فرار كردند، پيامبر مكرم(ص) روى به دژهاى يهوديان بنى قريظه آورد و آنها را محاصره كرد. سر انجام بنى قريظه پذيرفتند كه سعد بن معاذ ـ كه قبل از اسلامش از همين قبيله بود ـ حَكَم شود و هر حكمى كرد بپذيرند. سعد حكم كرد كه جنگجويان بالغ اين قبيله كه عليه اسلام همدست احزاب شدند، كشته و افراد نابالغ اسير و اموال آنان بين مسلمانان تقسيم شود. بنا براين به هيچ وجه حكم به كشتن تمام مردان نشده بود، بلكه فقط به كشتن جنگجويان اين قبيله كه همدست احزاب شده بودند حكم شد. آيه شريفه ٢٦ سوره احزاب: «فَرِيقاً تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقاً» نيز مؤيد اين نقل تاريخى است.