علامه حلى در مختلف الشيعه (٢)و فرزندش فخرالمحققين در ايضاح الفوائد به پيروى از پدرش، (٣) به چهار آيه استدلال كرده‌اند كه برخى از آنها در كتاب‌هاى بزرگانى قبل از ايشان، همچون انتصار سيد مرتضى و كتب شيخ طوسى نيز مورد استناد قرار گرفته‌اند:

آيه اول: سوره بقره، آيه ٢٢١: {ولاتنكحوا المشركات حتى يُؤمِنَّ... } ؛

آيه دوم: سوره ممتحنه آيه ١٠: {ولا تمسكوا بِعصم الكوافرِ... }

آيه سوم: سوره مجادله، آيه ٢٢ : {لاتَجِد قَوماً يؤمنون باللّه‌ واليوم الآخر يوادّون مَن حادّ اللّه‌ و رسوله... } ؛

آيه چهارم: سوره حشر، آيه ٢٠ : {لاَيستوي أصحاب النار و أصحابُ الجنّة... } .

مرحوم صاحب جواهر، علاوه بر اين چهار آيه، آيه ديگرى را نيز افزوده است؛ آيه پنجم: سوره نساء، آيه ٢٥ : {وَ مَن لَم يستطع منكم طَولاً أن يَنكح المحصنات المؤمناتِ فمن ما ملكت أَيمانكم مِن فَتَياتِكُمُ المؤمنات... } .

در كتاب جواهر به صورت گسترده‌ترى نسبت به ساير كتاب‌ها، دليل‌هاى تحريم و جواز را نقل و بررسى كرده است. ما نيز در اين فصل به بررسى آيات فوق پرداخته، دلالت ذاتى اين آيات را بر تحريم بررسى مى‌كنيم و چنانچه دلالت ذاتى اين آيات يا برخى از آنها را پذيرفتيم، دليل‌هايى را كه مى‌تواند معارض اين دلالت به شمار آيد بررسى كرده و شيوه جمع بندى بين دليل‌هاى تحريم و جواز را ارائه خواهيم كرد.

(٢) مختلف الشيعه، ج٧،ص٧٦.
(٣) ايضاح الفوائد، ج٣،ص ٢٢.