فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢ - ازدواج مرد مسلمان با زن اهل كتاب (٢) آیت الله سيد موسى شبيرى زنجانى
آيه اول:
{وَلاتنكحوا المشركات حتى يؤمِنَّ وَلأمةٌ مؤمنةٌ خير من مشركة ولو اعجبتكم ولاتُنكحُوا المشركينَ حتى يؤمنوا ولعبد مؤمن خيرٌ من مشرك ولو أعجبكم أولئك يدعون إلى النار واللّه يدعوا إلى الجنة والمغفرة بإذنه و يبيّنُ آياته للناس لعلّهم يتذكّرون } ، (بقره، آيه٢٢١).
و با زنان مشرك و بت پرست تا ايمان نياوردهاند ازدواج نكنيد. كنيز با ايمان از زن آزاد بت پرست بهتر است؛ هر چند شما را به شگفتى آورد. و زنان خود را به ازدواج مردان بت پرست تا ايمان نياوردهاند در نياوريد. يك غلام با ايمان از يك مرد آزاد بت پرست بهتر است؛ هر چند شما را به شگفتى آورد. آنها به سوى آتش دعوت مىكنند و خدا دعوت به بهشت و آمرزش به فرمان خود مىكند و آيات خويش را براى مردم روشن مىسازد، شايد متذكر شوند.
بسيارى از علما براى تحريم نكاح مرد مسلمان با زن اهل كتاب به اين آيه استدلال كردهاند. برخى از آنها عبارتند از: شيخ مفيد در مقنعه، (٤)سيد مرتضى در انتصار، (٥)شيخ طوسى در كتابهاى تهذيب، خلاف، مبسوط و تبيان، (٦) ابن برّاج
(٤) مقنعه، ص٥٠٠ ؛ ينابيع فقهيه، ج١٨، ص٣٣.
(٥) انتصار، ص٢٧٩، مسأله ١٥٥ ؛ ينابيع فقهيه، ج١٨، ص٥٨، وى مىگويد: ولاشبهة في أنّ النصرانيّة مشركة.
(٦) تهذيب الأحكام، ج٧، ص٢٩٦، وى در توضيح عبارت شيخ مفيد در تحريم نكاح زن كافره ـ از هر صنف باشد ـ مىگويد: «يدل على ذلك قوله تعالى: ولاتنكحوا المشركات قبل ايمانهنّ ونهيه تعالى على الحظر»، خلاف ،ج٤، ص٣١٢، مسأله ٨٤؛ ينابيع فقهيه، ج٣٨، ص٣٩؛ مبسوط، ج٤، ص١٥٦ و ٢١٥ ؛ ينابيع فقهيه، ج٣٨، ص١٣٣، ١٩٥، البته از عبارت مبسوط، ج٨، ص٩٩ بر مىآيد كه آيه فوق به وسيله آيه «والمحصنات من الذين أُوتُوا الكتاب»، (مائده، آيه٥) نسبت به حرائر اهل كتاب تخصيص خورده است. اين امر مىرساند كه دلالت ذاتى آيه مورد بحث در مورد تحريم ازدواج با زن كتابى مورد پذيرش شيخ طوسى است؛ نظير عبارت مبسوط در مهذب، ج٢، ص٥٩٧ و به نقل از مبسوط در مختلف، ج٨، ص٤١٦ با اين اضافه آمده است: و في هذا القول اشكال؛ تبيان، ج٢، ص٢١٧، ج٣، ص٤٤٦.