فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٦ - روزه نگرفتن در سفر از منظر كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى

است؛ زيرا رسول خدا(ص) در سفر روزه گرفت و افطار كرد. (٤٣)

اين حديث نه صراحت و نه ظهور در ماه رمضان دارد، علاوه بر اين، ممكن است اين سخن قبل از سال فتح مكه بيان شده باشد.

با توجه به اين روايات، وضعيت روايتى كه مسلم در صحيحش (٤٤) و ابن حزم در «المحلّى» از على(ع) نقل كرده‌اند (٤٥)، روشن مى‌شود.

ب: رواياتى كه صراحت در ماه رمضان دارد و در بعد از فتح مكه صراحت ندارد

١ ـ مسلم در صحيحش از ابى سعيد نقل كرده است:

در ماه رمضان در سفرى با رسول خدا(ص) بوديم و كسى بر روزه گرفتن يا افطار كردن كسى خرده نگرفت. (٤٦)

٢ ـ مسلم از انس در مورد روزه ماه رمضان در سفر چنين روايت كرده است:

با رسول خدا(ص) در ماه رمضان سفر كرديم و در آن سفر نه روزه دار بر روزه خوار خرده گرفت و نه روزه خوار بر روزه دار. (٤٧)

استناد به اين دو حديث نيز درست نيست؛ زيرا رسول خدا(ص) يك بار در ماه رمضان در جريان غزوه بدر مسافرت كرد و يك بار در سال فتح مكه و شايد اين دو حديث به سفرش در ماه رمضان در جريان غزوه بدر اشاره داشته باشد؛ چون پيامبر(ص) در سال فتح مكه به كسانى كه تخلف كردند و در سفر روزه گرفتند، خرده گرفت و آنها را نافرمان ناميد. اين دو حديث گواهند كه احاديثى كه بر جواز دلالت دارند به سفرهاى قبل از فتح مكه مربوط مى‌شوند نه به سفر فتح مكه و بعد از آن.

ج: رواياتى كه سندشان ضعيف است و قابل استدلال نيستند

رواياتى وجود دارند كه از نظر سند ضعيفند و نمى‌توان به آنها استدلال كرد در اينج