٢- بحث فلسفه مجازات از اين روى حائز اهميت است كه چگونگى اجراى آن به ويژه در تعيين تعزيرات كه بسته به نظر قاضى است همواره بايد مد نظر قانونگذار باشد. اگر هر يك از وجوه فلسفه مجازات در اسلام ثابت شد و يا از اهميت بيشترى برخوردار بود، مى‌بايست نوع و مقدار مجازات به گونه‌اى باشد كه تأمين كننده فلسفه آن باشد؛ زيرا در غير اين صورت كارايى خود را از دست مى‌دهد.

همانطور كه هرگاه در غرب هر يك از آراء موجود در فلسفه مجازات مطرح شد در تحول نظام قضايى و كيفيت مجازات اثر گذار بود، يكى از آثار مستقيم فلسفه مجازات، تأثير آن در شكل دهى اصول حاكم بر مجازات مى‌باشد كه در قسمت دوم مقاله ذكر مى‌شود.

٤- در اين مقاله سعى شده تا بيشتر روى مطالبى بحث و تحقيق صورت گيرد كه كمتر مورد توجه واقع شده است و آن فلسفه مجازات در اسلام مى‌باشد. لذا مباحث مقدماتى و نظريات انديشمندان غربى و غير آن به صورت خلاصه و در حد نياز طرح مى‌گردد و از آنجا كه بحث فلسفه مجازات در كتب فقهى، بسيار محدود مطرح شده است، سعى شده با يارى گرفتن از آيات و روايات و بيانات انديشمندان مسلمان به بررسى فلسفه مجازات از ديدگاه اسلام بپردازيم .

فلسفه دين و فلسفه احكام

مجازات و كيفر، يكى از نهادهاى هر جامعه است كه مى‌توان از فلسفه و حكمت‌هاى نهفته در آن سخن گفت. اما در اين جا مراد از فلسفه به معناى عام آن كه بحث از هستى شناسى باشد، نيست، بلكه مراد، تأمّل نظرى و تحليل و كاوش عقلانى درباره يك پديده است كه در مجازات، بحث از مبانى و اهداف آن، صورت مى‌گيرد، همانگونه كه فلسفه دين به مثابه كوششى براى بررسى عقلانى دعاوى يك دين معين، تلقى مى‌شود و همواره از تعلق خاطر به يك دين خاص يا قسمتى از دين آغاز مى‌گردد، ولى در حقيقت هدف از آن، داورى در باره آن دين خواهد بود. اين بررسى مى‌تواند خارج از شرايطى كه ما در آن