فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٣ - موارد وجوب زكات در اسلام مهدى نظرى
قال: انّ اللّه عزّ وجلّ فرض الزكاة كما فرض الصلاة، فلو انّ رجلاً حمل الزكاة فأعطاها علانية لم يكن عليه في ذلك عيب و ذلك انّ اللّه عزّ وجلّ فرض للفقراء في أموال الاغنياء ما يكتفون به ولو علم انّ الذى فرض لهم لايكفيهم لزادهم، و انما يؤتى الفقراء فيما اوتوا من منع من منعهم حقوقهم لا من الفريضة (١)
امام صادق (ع) فرمود: خداوند عزّ وجلّ زكات را واجب كرد؛ همان گونه كه نماز را واجب كرد. از اين رو اگر شخصى زكات خود را بر دوش گرفته و به صورت علنى [به فقرا] بپردازد، هيچ بر او عيب نيست و اين بدان علت است كه خداوند عزّ وجلّ براى نيازمندان در اموال ثروتمندان آنچه را كفايت نياز آنان كند، واجب كرد و اگر خدا مىدانست آنچه واجب كرده، براى نياز آنان كفايت نمىكند، حتماً آن را زيادتر قرار مىداد؛ لذا وضعيت بد فقرا ناشى از عمل كسانى است كه آنان را از حقّشان منع كردهاند، نه به جهت آنچه خداوند براى آنان معيّن فرموده.
٢. خبر ابن مسكان و گروهى از راويان از امام صادق (ع):
قال: ان اللّه عزّ وجلّ جعل للفقراء في أموال الاغنياء ما يكفيهم و لولا ذلك لزادهم و انما يؤتون من منع من منعهم (٢)
امام صادق (ع) فرمود: خداوند عزّ وجلّ در اموال ثروتمندان براى نيازمندان به اندازه كفايت آنان حق قرار داده است و اگر چنين حقّى كافي نبود، آن را بيشتر مىكرد. پس محروميت آنها به خاطر نپرداختن حقّشان است.
٣. در خبر معتب از امام صادق (ع) آمده است:
انّما وضعت الزكاة اختباراً للاغنياء و معونة للفقراء و لو انّ الناس ادوا زكاة أموالهم، مابقى مسلم فقيراً محتاجاً ولاستغنى بما فرض اللّه له و انّ الناس ما افتقروا ولا احتاجوا ولا جاعوا ولا عروا الاّ بذنوب الاغنياء... (٣)
امام صادق (ع) فرمود: همانا زكات براى آزمايش ثروتمندان و كمك به نيازمندان
(١) همان، ص٣.
(٢) همان،ص٤.
(٣) همان.