فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٦ - موارد وجوب زكات در اسلام مهدى نظرى
١. ديدگاه مشهور
مشهور فقيهان امامى، بلكه اكثريت آنان معتقدند زكات در نه چيز، واجب است و اين نه چيز عبارت است از: گندم، جو، خرما، كشمش، شتر، گاو، گوسفند، طلا و نقره مسكوك.
بزرگانى مانند شيخ صدوق، شيخ مفيد، سيد مرتضى، شيخ طوسى، محقق حلى، شهيدين و بيشتر فقهاى متأخّر و معاصر، اين قول را اختيار كرده و برخى بر آن ادعاى اجماع كردهاند. (١)
شيخ صدوق در كتاب
زكات در نه چيز است: در گندم، جو، خرما، كشمش، شتر، گاو، گوسفند، طلا و نقره و پيامبر (ص) غير از اين موارد را بخشيد.
در المقنعه (٣) تأليف شيخ مفيد نيز آمده است:
زكات فقط در نه چيزى واجب است كه پيامبر (ص) فريضه زكات را در آن قرار داد و آن نه چيز عبارت است از: طلا، نقره، گندم، جو، خرما، كشمش، شتر، گاو و گوسفند و پيامبر (ص) غير از اين موارد را بخشيد.
ابن زهره، هم در
زكات در نه چيز واجب است: طلا و نقره و آنچه از زمين مىرويد، شامل گندم، جو، خرما و كشمش و شتر، گاو و گوسفند بدون اختلاف، و در غير آنچه ذكر كرديم، واجب نيست، به دليل اجماع.
فتاوا و عبارات ساير فقهاى طرفدار اين قول تقريباً مشابه عبارت مذكور است؛ با اين تفاوت كه بعضى چون سيد مرتضى (٥) و صاحب
(١) الينابيع الفقهيه، ج٥،ص٩،٢٧،٧٣،١١٤،٣٥٠،٤١٨؛ اللمعه، ص٤٧؛ الروضه، ج٢، ص١٣؛ منهاح الصالحين، ج١، ص٢٩٣؛ تحرير الوسيله، ج٢، ص١٠.
(٢) الينابيع، ج٥، ص٩.
(٣) همان، ص٢٧.
(٤) همان، ص٢٣٥.
(٥) همان، ص٧٦.
(٦) بحرانى، ج١٢، ص١٠٨.