به راستى چگونه مى‌توان بدون دركى عميق از واقعه عدم حضور رهبرى معصوم و بركنار از هر گونه جهالت و لغزش در ميان آدميان، راه به سوى سعادت دينى و دنيوى جُست؟! فهم همه سويه از عصر غيبت و شناخت جامع، از وظيفه دينداران در اين دوران، نخستين گام براى فهم واقعيت‌ها در حوزه دين و ديندارى است.

فصل اول: دانش فقه، آينه شريعت

حضور سفيران الهى ميان مردمان، راهيابى به حقيقت را كه زندگانى تحت لواى ربوبيت تشريعى پروردگار مى‌باشد، آسان و هموار مى‌نمود. پرسشها در محضر آنان پاسخ مى‌گرفت، و اختلاف و نزاع فهم‌ها و ديدگاه‌ها در محكمه ايشان حل و فصل مى‌يافت. امروز در عصر غيبت آن بازمانده الهى تنها راه نجات را در كاوش و اجتهاد خردمندانه در ميراث گران سنگ آيين خاتم بايد يافت.

قرآن كريم و سنّت برجاى مانده از آخرين پيام آور الهى و جانشينان وى تنها چراغ فروزان پيش روى آدميان است كه راه را مى‌نماياند و جلوه گاه ربوبيت پروردگار مى‌باشد. پدر و پيشواى امّت آنگاه كه رحل سفر آخرت را برگزيد، دو ميراث گران مايه خود را تنها ريسمان هدايت الهى معرفي نمود كه فقط با چنگ زدن به آن دو از گمراهى‌ها نجات و خلاصى مى‌توان يافت. (١)

براى مؤمنان پاك نهاد و موحدان روشن ضمير، افسونگرى سوداگران انانيّت و مدعيان عقلانيت سركش در طرد و انزواى اين دو گنجينه بى مانند همچون كوبيدن بر طبل توخالى است. مؤمنان در اين دعوت بى مايه چيزى جز وانهادن و پشت كردن به آيين الهى به بهانه دروغين خردورزى نمى‌بينند. هر چند عبيد دنيا و محبوسان هوى در هر زمان (همچون عصر ظهور سفيران حق) بانگ فريبنده اباحيت را كه از حلقوم نفسانيّت سامرى طنين

(١) اشاره به حديث شريف ثقلين كه متواتر ميان شيعه و اهل سنّت است. مراجعه شود به: مجلسى، محمد باقر، بحار الانوار، موسسة الوفاء، بيروت، ١٤٠٣، چاپ دوم، ج٢٣، ص١٠٤. امينى، عبدالحسين، الغدير، دارالكتاب العربى، بيروت، ١٣٧٩قمرى، ج١، ص١١ و ج٣، ص٦٢.