٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٧ - رسالۀ خطى جواهر الفرائض در ارث خواجه نصيرالدين طوسى

فصل: در نسب‌ها و مراتب آنها

تعريف نسب: نسب در اينجا عبارت است از اتصال و ارتباط يك انسان به ديگرى بر وجه شرعى (٢٠) ؛ به خاطر منتهى شدن يكى به ديگرى در ولادت [ بسان منتهى شدن فرزند به والدين]، يا منتهى شدن آن دو به شخص سوم [ بسان منتهى شدن دو برادر يا دو خواهر به يك پدر يا مادر].

صاحبان نسب داراى سه طبقه‌اند:

طبقه نخست : در اين طبقه دو گروه ارث بَر وجود دارد:

پدر و مادر؛ كه جانشين ندارند.

فرزندان؛ كه در صورت نبود آنها، نوه‌ها به جاى آنها ارث مى‌برند، و در صورت نبود نوه، نتيجه به جاى آن مى‌نشيند و به همين ترتيب. در فرزندان، ملاكِ ارث بردن مساوى بودن نسبت آنها به ميّت است؛ لذا يك نفر از نسل بالاتر [ كه به ميت نزديكتر است] هر چند دختر باشد، حاجب و مانع همه كسانى كه در نسل پايين‌تر قرار دارند مى‌شوند. همين حكم در فرزندان خواهر و برادر [ كه در طبقه دوم از طبقات ارث قرار دارند]، و نيز فرزندان عمو و عمه و دايى و خاله [ كه در طبقه سوم قرار دارند ]وجود دارد؛ يعنى در اينها نيز ملاك، مساوى بودن نسبت آنهابه پدران و مادرانشان ـ كه به جاى آنها قرار گرفته‌اند ـ مى‌باشد و كسى كه نزديكتر به ميت باشد، مانع ارث بردن دورتر مى‌شود [ مثلاً در صورت نبودن خواهر و برادر، نوبت به فرزندان آنها مى‌رسد؛ و فرزند خواهر ميت مقدّم بر نوه خواهر ميّت است و...].

طبقه دوم: در اين طبقه نيز دو گروه ارث بَر وجود دارد:

پدر بزرگ‌ها و مادر بزرگ‌ها؛هر چند بالا روند.

برادران و خواهران؛ و در صورت نبود آنها فرزندانشان ارث مى‌برند؛ هر چند پايين بيايند.


(٢٠) قيد «بر وجه شرعى» مى‌رساند كه بايد انتساب شرعى باشد؛ بنابراين اگر ولادت از راه زنا باشد، موجب نسب نمى‌شود؛ زيرا شرعاً از زناكار نفى ولد مى‌شود: «الولد للفراش و للعاهر الحجر».[مترجم]