حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٤ - بازشناسی شخصیت اسماعیل بن ابی زیاد سکونی

به تشیعِ سکونی اشاره‌ای نشده باشد، اما با مراجعه به کتب اهل‌سنت می‌توان نشانه تشیع سکونی را یافت، چه این‌که ابن‌حجر در لسان‌المیزان در ترجمه «اسماعیل‌بن‌ابی‌زیاد شقری» می‌نویسد:

قرأت بخط ابن‌أبي‌طي، إسماعيل بن أبي‌زياد السكوني يعرف بالشقري أحد رجال الشيعة و ثقات الرواة، ذكره الطوسي و له كتاب النوادر ثم ذكر إسماعيل بن أبي‌زياد السلمي قال الطوسي كوفي ثقة من رجال الشيعة روى عنه عبدالله بن المغيرة.[٢٤٧]

به احتمال فراوان، «الشقری» تصحیف «الشعیری»، و ابن‌ابی‌طی، یحیی‌بن‌حمیدة حلبی(م.٦٣٠ق) است و چنانچه صاحب الذریعه یاد می‌کند، صاحب کتاب طبقات‌الامامیه است.[٢٤٨] عسقلانی در کتاب الاصابة به کمک این کتاب، راویان شیعه را معرفی و ترجمه می‌کند. هم‌چنین ابن‌حجر در ترجمه راویان شیعه از «ابن‌ابی‌طی» نام می‌برد.

در ارتباط با عبارت ابن‌حجر سه نکته وجود دارد:

الف) ابن‌ابی‌طی، وثاقت و تشیع سکونی را به شیخ نسبت نمی‌دهد، بلکه فقط می‌گوید: ترجمه سکونی در کتاب شیخ وجود دارد و سکونیِ شیعی همین فرد است که شیخ ترجمه می‌کند.

ب) این احتمال ــــــــــ هرچند به صورت ضعیف ـ وجود دارد که ابی‌ابی‌طی به خاطر وجود نام سکونی در فهرست شیخ و نجاشی این نتیجه را گرفته باشد که سکونی صحیح‌المذهب است (چنانچه به عنوان یکی از قرائن بر تشیع سکونی در سابق گذشت).

ج) ترجمه «السلمی» در نسخه امروزیِ فهرست شیخ وجود ندارد.

٤. شیوه نگارش کتاب‌های فهرست و طبقات

برخی در بیان نظر خود مبنی بر امامی بودن سکونی، به شیوه فهرست‌نگاریِ نجاشی، شیخ طوسی و کتاب طبقات برقی استناد می‌جویند. نجاشی در مقدمه فهرست می‌نویسد:

عده‌ای از مخالفان شیعه به ما نسبت می‌دهند که شیعیان، گذشته‌ و کتابی ندارند؛ در حالی که این نظرِ افرادی است که انسان‌ها را نمی‌شناسد... و من


[٢٤٧]. ج١، ص٤٠٧.

[٢٤٨]. الذریعه، ج٣، ص٢١٩.