حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٣ - جوامع روایی فریقین و گزاره نقصان عقل زن (گونهها، اسناد و مصادر)

این زمینه به دست آمد.[١٨٧]

این دسته از روایات به لحاظ مصدرشناسی و سندشناسی در مرتبه بسیار پایینی قرار دارند، زیرا در کتب رواییِ اهل‌سنت، جز در یک کتاب (عیون الأخبار ابن‌قتیبه) آن هم به صورت مرسل و از قول «وهب بن منبه» مصدر دیگری برای آن به دست نیامد. این راوی نیز سرمنشأ ورود بسیاری از اسرائیلیات در میان مسلمانان بوده و قابل اعتنا نیست.

در شیعه نیز مصدر این روایات به تفسیر منسوب به امام حسن عسکری٧ می‌رسد و سایر منابع، متأخر بوده و از آن نقل کرده‌اند. این تفسیر نیز از اعتبار چندانی میان علما برخوردار نیست. ارسال موجود در اسناد آن‌ها نیز موجب ایجاد تردید بیشتر در صحت صدور خواهد شد.

دسته سوم

در دسته سوم، روایت امام علی٧: «عُقُولُ النِّسَاءِ فِي جَمَالِهِنَّ وَ جَمَالُ الرِّجَالِ فِي عُقُولِهِمْ»؛ خِرد زنان در زیبایی آنان، و زیبایی مردان در خِرد آن‌هاست، قرار می‌گیرد.[١٨٨]

این روایت به لحاظ مصدری وضعیت خوبی دارد که در شکل «٣» می‌توان آن را مشاهده کرد:

[١٨٧]. «الْمَوْلَى سَعِيدٌ الْمَزْيَدِيُّ فِي تُحْفَةِ الْإِخْوَانِ، عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنِ الصَّادِقِ٧ فِي خَبَرٍ طَوِيلٍ فِي خِلْقَةِ آدَمَ وَ حَوَّاءَ وَ دُخُولِهِمَا الْجَنَّةَ وَ خُرُوجِهِمَا مِنْهَا ـ إِلَى أَنْ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ «فَنُودِيَتْ يَا حَوَّاءُ وَ مَنِ الَّذِي صَرَفَ عَنْكِ الْخَيْرَاتِ الَّتِي كُنْتِ فِيهَا وَ الزِّينَةَ الَّتِي كُنْتِ عَلَيْهَا قَالَتْ حَوَّاءُ إِلَهِي وَ سَيِّدِي ذَلِكَ خَطِيئَتِي وَ قَدْ خَدَعَنِي إِبْلِيسُ بِغُرُورِهِ وَ أَغْوَاَنِي وَ أَقْسَمَ لِي بِحَقِّكَ وَ عِزَّتِكَ إِنَّهُ لَمِنَ النَّاصِحِينَ لِي وَ مَا ظَنَنْتُ أَنَّ عَبْداً يَحْلِفُ بِكَ كَاذِباً قَالَ الْآنَ اخْرُجِي أَبَداً فَقَدْ جَعَلْتُكِ نَاقِصَةَ الْعَقْلِ وَ الدِّينِ وَ الْمِيرَاثِ وَ الشَّهَادَةِ وَ الذِّكْرِ وَ مُعْوَجَّةَ الْخِلْقَةِ شَاخِصَةَ الْبَصَرِ وَ جَعَلْتُكِ أَسِيرَةً أَيَّامَ حَيَاتِكِ وَ أَحْرَمْتُكِ أَفْضَلَ الْأَشْيَاءِ الْجُمُعَةَ وَ الْجَمَاعَةَ وَ السَّلَامَ وَ التَّحِيَّةَ وَ قَضَيْتُ عَلَيْكِ بِالطَّمْثِ وَ هُوَ الدَّمُ وَ جِهَةُ الْحَبَلِ وَ الطَّلْقِ وَ الْوِلَادَةِ فَلَا تَلِدِينَ حَتَّى تَذُوقِينَ طَعْمَ الْمَوْتِ فَأَنْتِ أَكْثَرُ حُزْناً وَ أَكْسَرُ قَلْباً وَ أَكْثَرُ دَمْعَةً وَ جَعَلْتُكِ دَائِمَةَ الْأَحْزَانِ وَ لَمْ أَجْعَلْ مِنْكُنَّ حَاكِماً وَ لَا أَبْعَثُ مِنْكُنَّ نَبِيّاً الْخَبَرَ»؛ تفسیر المنسوب إلی الإمام الحسن العسکری ٧، ص٦٦، ح٣٧٤ و ص٦٥٧، ح٣٧٤ و ح٣٧٧؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج١، ص٥٦٤، ح١٥٥٦؛ ج٣، ص٣٥٥ (ذیل روایت مرسلی از پیامبر٩)؛ ج١٤، ص٢٨٥، ح١٦٧٣٢؛ بحار‌الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار:، ج١٠٠، ص٢٥٩، ح١١؛ ج١٠١، ص٣٠٦، ح١٠؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج١٤، ص٢٥٦و٢٥٧، ح١٦٦٣٩؛ ج٢٧، ص٢٧٢، ح٣٣٧٥٦؛ جامع‌أحادیث‌الشیعه، ج٢٥، ص٤٨٠، ح٤٥٨٩٣ و ص٤٨٨، ح٣٧١٢٨؛ ج٣٠، ص٣٥٠، ح٤٥٦٢١؛ تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعه، ج٢٧، ص٣٣٥، ح٣٣٨٧١.

[١٨٨]. الأمالی، ص٢٢٨، ح٩؛ معانی الأخبار، ص٢٣٤، ح١؛ روضة‌الواعظین و بصیرة‌المتعظین، ج١، ص٤ (مرسل است)؛ مکارم‌الأخلاق، ص١٠٠؛ مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، ص٢٥١ (مرسل است)؛ نوادر الأخبار فیما یتعلق بأصول‌الدین، ص٨، ح٨ (مرسل است)؛ بحار‌الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار:، ج١، ص٨٢، ح١؛ ج١٠٠، ص٢٢٤، ح ٣.