متن هفتم: «مَنْزِلَةُ الْفَقِيهِ‌ فِي‌ هَذَا الْوَقْتِ‌ كَمَنْزِلَةِ الْأَنْبِيَاءِ فِي بَنِي‌إِسْرَائِيلَ»؛[٤٨٦] جایگاه فقیه در این زمان، مانند جایگاه پیامبران در بنی‌اسرائیل اسم.

متن هشتم: «العلماء أنبیاء بنی‌إسرائیل»؛ علما، پیامبرانِ بنی‌اسرائیلند.[٤٨٧]

متن نهم: «العلماء کأنبیاء بنی‌إسرائیل»؛[٤٨٨] علما مانند پیامبران بنی‌اسرائیلند.

همان‌گونه که ملاحظه می‌شود، تمامی روایات مذکور به صورت مرسل به پیامبر‌اکرم٢ نسبت داده شده و سلسله سند ندارند.

نظریات علما و محدثان درباره صحت صدور و معنای روایت

هم‌چنان که ملاحظه شد، محتوای بسیاری از متون عرضه‌شده، یک‌سان است؛ تنها تفاوت چشم‌گیر در مسئله تفضیل علما بر انبیا و تشبیه علما به انبیاسم. از این رو، به بررسی دو متن اول اکتفا می‌کنیم.

[٤٨٤]. كتاب جامع‌الأخبار، مجموعه‌ای از روایات اهل‌بیت(ع) درباره اصول دین، موعظه و نكات اخلاقی است و از مصادر كتاب‌های مهمی چون بحارالانوار علامه مجلسی شمرده شده اسم. مشهور است که این کتاب از تألیفات شیخ صدوق= است، اما در این مسئله تردید وجود دارد و حدود هفت احتمال در تعیین مؤلف آن وجود دارد. گفتنی است، آقا‌بزرگ طهرانی در این باره تحقیقی دارند. ر.ک: الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج٥، ص٣٣، باب الجیم.

[٤٨٥]. «أمثال قوله٢: «علماء أمتي كسائر أنبياء بني‌إسرائيل»- كما في كتب الاخبار»؛ بلغة‌الفقیه، ج٣، ص٢٢٨.

[٤٨٦]. الفقه‌الرضوی، ص٣٣٨ و نیز: بحار‌الانوار، ج‌٧٥، ص٣٤٦ (به نقل از: الفقه‌الرضوی,).

[٤٨٧]. «نحو قوله(ص): العلماء أنبياء بني‌إسرائيل و في أخرى العلماء كأنبياء بني‌إسرائيل و في ثالث علماء أمتي أفضل من أنبياء بني‌إسرائيل»؛ المعالم‌الزلفى، ج١، ص١١٤.

[٤٨٨]. «نحو قوله(ص): العلماء أنبياء بني‌إسرائيل و في أخرى العلماء كأنبياء بني‌إسرائيل و في ثالث علماء أمتي أفضل من أنبياء بني‌إسرائيل»؛ المعالم‌الزلفى‌، ج١، ص١١٤.