یکی از علل روانی و فرهنگیِ عقب‌ماندگی و عدم مشارکت زنان در امور اجتماعی، احساس ضعف شخصیتی است که از ترویج ناصحیح برخی متون دینی در جوامع اسلامی پدید آمده است. با توجه به محوریت قرآن و حدیث در جوامع اسلامی، به دست آوردن موضع دین درباره این مسئله می‌تواند راه‌گشا باشد. نکته‌ای که در این میان باید به آن توجه کرد این است که منقولات فراوانی در متون روایی وجود دارد که نگاهی ابتدایی می‌تواند گمانه تحقیر زن را به ذهن متبادر کند. متأسفانه بسیاری افراد، بر ظاهر این روایات اکتفا کرده‌ و زنان را فاقد صلاحیت حضور در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دانسته‌اند. تفحص در متون روایی حجم بالایی از این روایات را آشکار می‌سازد. ظاهر برخی از این احادیث، کم‌بهره بودن زنان از نیروی عقل را به ذهن متبادر می‌کند. می‌توان این روایات را در سه حوزه: «کاستیِ خرد زنان»، «نهیِ مشورت با زنان» و «سفاهت زنان» دسته‌بندی کرد که در این مجال تنها قسم نخست مدنظر قرار گرفته است.

از دیرباز تاکنون، عالمان اسلامی و حتی غیراسلامی به مسئله «کاستیِ خرد در زنان» توجه کرده‌اند. از بررسی منقولات عالمان مسلمان شاید بتوان رویکرد سه‌گانه‌ای را در میان آنان درباره این روایات به دست آورد:

١ـ مشهور دانشمندان علوم اسلامی ظاهر این روایات را ‌پذیرفته و به دفاع از آن می‌پردازند.[١٨١]

٢ـ برخی دیگر از بزرگان، صدور این سخنان از سوی معصومان: را می‌پذیرند، اما تلاش می‌کنند تا آن‌ها را به گونه‌ای معنا کنند که مرادشان تحقیر و محدود کردن زنان نباشد.[١٨٢]

٣ـ در دوران معاصر نظریه سومی نیز درباره این احادیث مطرح شده که هدف آن، بیان

[١٨١]. ر.ک: شرح نهج‌البلاغه(ابن‌میثم)، ج٤، ص١١٨؛ توضیح نهج‌البلاغه، ج١، ص٣٠٣؛ شرح نهج‌البلاغه(موسوی)، ج١، ص٤٥١؛ مفردات نهج‌البلاغه، ج٢، ص١٠٣٥و١٠٣٦؛ نهج‌البلاغه(عبده)، ص١٢٩.

[١٨٢]. ر.ک: شرح نهج‌البلاغه(ابن‌ابی‌الحدید)، ج٦، ص٢١٤؛ زن از دیدگاه نهج‌البلاغه، ص١١٥؛ زن در آیینه جلال و جمال الهی، ص٢٢٩ و٢٣٠؛ شخصیت و حقوق زن در اسلام، ص١٠٥؛ ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، ج١١، ص٢٩٢ـ٢٩٤؛ پیام امام؛ شرح تازه و جامعی بر نهج‌البلاغه، ج٣، ص٢٨٩ و٢٩٠.