حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣١ - سبک زندگی معنوی و اجتماعی در سیره رضوی(ع)

المنزلة عنده و روى عنه كتابا.»[٩١]

نجاشي نيز نوشته است: «أحمد‌بن‌محمد‌بن‌عمرو‌بن‌أبي‌نصر زيد مولى السكون أبو‌جعفر، المعروف بالبزنطي، كوفي، لقي الرضا و أباجعفر عليهما‌السلام و كان عظيم المنزلة عندهما.»[٩٢]

بی‌آلایشی در برابر مردم

از ویژگی‌های سبک زندگی دینی، صداقت و بی‌آلایشی در معاشرت با مردم است، و خودنمایی، ظاهر‌سازی و اهل تصنع و تکلف بودن، در فرهنگ دینی جایی ندارد.

تصنع و تکلف در افراد به صورت‌های گوناگون بروز می‌کند‌؛ گاه متکلف به افرادی که هیچ ارادتی به آن‌ها ندارد، اظهار ارادت می‌کند؛ گاه با برگزاری مراسمی پرهزینه وانمود می‌کند که ثروتمند است؛ زمانی ادعای علم و دانشی می‌کند که ندارد؛ و هنگامی نیز با افراط در آداب و رسوم اجتماعی خود را به زحمت می‌اندازد.

تکلف به هر صورتی که ظهور کند، بیان‌گر نوعی نفاق است و کاری خلاف اخلاق اسلامی به شمار می‌آید. امام علی(ع) فرموده است: «التکلّف من اخلاق المنافقین.»[٩٣]

امام رضا(ع) در برخورد با دیگران بسیار بی‌آلایش و ساده بود و هيچ تفاوتى ميان خود و بردگان و غلامان خويش قائل نبود. در سبک زندگی رضوی، همه امتيازها و نابرابري‌هايِ مربوط به حقوق اجتماعى، منتفى است و همگى در اين امور برابر و يك‌سانند، زيرا همه مخلوق خدايند و پدر آن‌ها حضرت آدم(ع) بوده و همه از خاك آفريده شده‌اند.

ابراهيم‌بن‌عباس در‌باره این ویژگیِ امام رضا(ع) می‌گوید:

سیره عملی امام(ع) این بوده است که چون (مجلس) خلوت مي‌شد و سفره غذا براى آن حضرت پهن می‌کردند، همه غلامان و خدمتكاران را فرا می‌خواند تا بر سر سفره حاضر شوند و با آن حضرت غذا بخورند؛ حتى دربان و مهتر را.[٩٤]


[٩١] . الفهرست، ص٦١، ش١.

[٩٢] . رجال نجاشی، ص٧٥، ش١٨٠.

[٩٣] . غررالحکم، ج١، ص٥٧.

[٩٤] . «انه كان إذا خلا و نصبت الموائد أجلس على مائدته مماليكه و مواليه حتى البواب و السائس»؛ عیون‌اخبار‌الرضا(ع)، ج١، ص١٩٧، ح٧.