حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٦ - بررسي تحليليِ اعتبار و جايگاه كتاب «طبالنبي(ص)»

است.[٣٩٢] ابن‌حجر هم‌ در فتح‌الباري، طب‌النبي را از آنِ مستغفري دانسته و در ضمن روايتي مي‌گويد: «‌فأخرج المستغفري في كتاب الطب.»[٣٩٣] و در جاي ديگري از اين كتاب به نام طب النبوي ياد كرده و گفته است: «في كتاب الطب النبوي لجعفر المستغفري.»[٣٩٤]

نكته ديگر اين‌كه، گرچه در برخي موارد از كتاب طب‌النبي با عنوان «طبالنبوي» ياد شده، ولي شبهه‌اي در اختلاط اين كتاب با كتاب‌های مشابه وجود ندارد؛ بنابر‌اين، در ارزيابي اين كتاب احتياجي به تمييز و توحيد مختلفات نيست و از اين جهت معتبر است.

٤. عبور از پالاينده‌هاي حديث

حديث شيعه در دوره‌هاي مختلف با ابزار متفاوت،[٣٩٥] آفت‌زدايي و پالايش شده است؛ بنابراين، آسيب‌هاي آن نسبت به احاديث اهل‌سنت بسيار كم است. اگر پالايش كتاب حديثي ثابت شود، در اعتبار آن بسيار تأثير‌گذار است.

از آن‌جايي كه روايات كتاب طب‌النبي از طرق اهل‌سنت اخذ شده،[٣٩٦] قابل ارزيابي با معيارهاي پالايش حديث شيعه نيست، اما تشويق و ترغيب افرادي چون خواجه‌نصير‌الدين طوسي[٣٩٧] كه خود در حوزه بغداد حضور داشته، در مراجعه به اين كتاب و هم‌چنين شهرت آن بين علماي شيعه،[٣٩٨] نوعي اطمينان نسبي براي پذيرش روايات آن به وجود مي‌آورد.

٥. نسخه

قوّت نسخه کتاب، دلیل اهتمام بزرگان به آن است. قدمت، شهرت و تعدد نسخه، طریق معتبر آن، وقوع نسخه و کتاب در سلسله اجازات، شهرت و جایگاه علمی مستنسخان و کیفیت ظاهری نسخه، از عوامل تأثیرگذار بر قوّت نسخه است. تا كنون نُه


[٣٩٢] . ر.ك: همان، ج١٠٩، ص١٨٥؛ ج١، ص٢٣.

[٣٩٣] . فتح‌الباري، ج١٠، ص١٢١.

[٣٩٤] . همان، ص١٩٩.

[٣٩٥] . عرضه كتاب به معصوم و تأييد ايشان، تأييد بزرگان صحابه و مقبوليت كتاب در حوزه‌هاي حديثي قم و بغداد، از معيارهاي پالايش حديث به شمار می‌آید. ر.ك: دراسات في علم الدرايه، ص١٤٦؛ تاريخ عمومي حديث، ص٣٣٠.

 

[٣٩٦] . علامه مجلسي صراحتاً به اين مطلب اشاره مي‌كند؛ بحار‌الأنوار، ج١، ص٤٢.

[٣٩٧] . الذريعة‌، ج١، ص٢٦ــــــــ ٢٨.

[٣٩٨] . بحار‌الأنوار‌، ج١، ص٤٢.