حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٤ - بازشناسی شخصیت اسماعیل بن ابی زیاد سکونی

٢.  نقل مشایخ اجازه

کتاب یا اصل سکونی مکتوبی است که مشایخ اجازه از آن استفاده کرده و آن را به شاگردان خود اجازه می‌دانند و این کتاب را قرائت و سماع داشتند؛ چنانچه صاحب مستطرفات در این باره می‌نویسد:

اسماعيل بن ابي‌زياد السكوني... و له كتاب يعد في الأصول، و هو عندي بخطي كتبته من خط ابن‌أشناس البزاز و قد قرئ على شيخنا أبي‌جعفر، و عليه خطه اجازة و سماعا لولده أبي‌علي و لجماعة رجال غيره.[٢٩٢]

این عبارت صریح به وجود این اصل نزد شیخ طوسی، ابن‌أشناس از مشایخ اجازه شیخ، فرزند شیخ و عده‌ای دیگر از علماست، چنانچه تصریح شیخ طوسی در العدة بر عمل اصحاب به روایات سکونی گذشت. هم‌چنین در بیان تألیفات سکونی گذشت که استاد نجاشی این کتاب را به صورت قرائت از استاد خود دریافت کرده و نجاشی نیز بر وی قرائت کرده است. حال چگونه ممکن است کتاب راوی‌ای تا این اندازه در بین قدما مشهور و متداول باشد، ‌جز این‌که وثاقت وی نزد آن‌ها ثابت باشد؟!

٣.  تصریح شیخ در کتاب «العده»؛[٢٩٣]

٤. واقع شدن در طریق کتاب «تفسیر علی‌بن‌ابراهیم»[٢٩٤] (البته این دلیل، مبنایی است)؛

٥.  کثرت روایت عبد‌الله‌بن‌مغیره بجلی

کثرت روایت عبد‌الله‌بن‌مغیره بجلی از سکونی، دلیل دیگری بر وثاقت اوست. نجاشی در ترجمه «بجلی» می‌نویسد:

کوفی ثقه، ثقه. کسی از نظر عدالت، دین و ورع با او قابل مقایسه نیست... و اصحاب کتاب‌های او را بسیار روایت می‌کردند.[٢٩٥]

کشی(ره) نیز وی را از اصحاب اجماع طبقه سوم می‌شمارد. [٢٩٦]

با توجه به این ترجمه، یک‌هفتم روایات منقول از این راوی، روایاتی است که از استاد


[٢٩٢]. ج‌٣، ص٢٨٩.

[٢٩٣]. العدة، ج١، ص١٤٩.

[٢٩٤]. تفسیرقمی، ج١، ص٩٤. و نیز ر.ک: ج١، ص١٤٩، ١٧٩؛ ج٢، ص١٢٠، ٣٣٩ و... .

[٢٩٥]. رجال(نجاشی)، ص٢١٥، ش٥٦١.

[٢٩٦]. رجال‌(کشی)، ص٥٥٦.