اما شورا يك نظام است. نظامى كه زيربناى آن اصالت عدم ولايت است. نظام شورايى نظام نفى ولايت است. يعنى وقتى هرگونه ولايت شخص يا نژاد يا طبقه اجتماعى را نفى كرديم، طبيعتاً بايد توسط مردم مستقيماً يا به وسيله نمايندگان تمام خصوصيات نظام اجتماعى پايه‌ريزى شود. البته در طول تاريخ همين كيفيت انتقال قدرت به عامه مردم هميشه دغدغه آفرين بوده است، مثلًا در نظر اهل سنت غالباً اهل حل و عقد وجود داشتند كه آنها خواست جامعه را تشخيص مى داداند، شبيه مجالس مشورتى كه الان در پاره اى از كشورهاى سلطنتى يا امير نشين وجود دارد.

در نظريه شيعه چگونه است؟

آيت الله مددى: در تفكر شيعى، چون مراد از «اولى الامر» ائمه عليهم السلام، و در زمان ما فعلًا حضرت بقيه الله الاعظم ارواحنا فداه مى باشد، كلًا زيربناى تفكر عوض مى‌شود. براى روشن شدن بحث ابتدا بايد معناى ولايت را توضيح دهم «ولايت» از نظر حقوقى داراى دو ركن اساسى است: يك نصب، و جعل، و ديگرى پر كردن خلاء موجود.

موارد ولايت شخصى، تصوير آن بسيار واضح است؛ يعنى ولى، سرپرست كودك يا سفيه است و كمبود عقلانى يا رفتارى او را تكميل مى نمايد، و چون غالباً از ولايت، اين معنا به ذهن خطور مى نمايد، عده‌اى تصور كرده اند مثلًا ولايت فقيه هم از مقوله ولايت بر سفيهان است، و بعضى هم جواب گفته‌اند كه‌