روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٥٣ - روزشمار جنگ دوشنبه ١١ آبان ١٣٦٠ ٥ محرم ١٤٠٢ ٢ نوامبر ١٩٨١
١
درپی اعلام مقامات عربستان سعودی مبنی بر موافقت آن کشور با درخواست عراق برای احداث یک خط لوله نفتی از بندر بصره عراق به بندر ینبع عربستان واقع در دریای سرخ، روزنامه اطلاعات در مقاله ای به بررسی این موضوع پرداخت. دلایل این تصمیم گیری، تأثیر این اقدام در منطقه، نگاه کشورهای غربی به ویژه امریکا به این موضوع و منافع این خط لوله برای عراق درصورت احداث آن، از محورهای اصلی این مقاله است. متن مقاله بدین شرح است:
«عربستان سعودی با اتخاذ یک تصمیم مهم که برای غرب ارزش استراتژیکی دارد، به عراق اجازه داده است تا با احداث یک خط لوله در خاک آن کشور، نفت خود را به دور از آب های پرمخاطره خلیج فارس و تنگه هرمز، به دریای سرخ برساند. سعودی ها با این تصمیم، بر میزان نفت صادراتی عراق که از مسیرهایی غیر از آب های خلیج فارس حمل می شوند، خواهند افزود. جنگ عراق با ایران و مداخله شوروی ها در منطقه، درحال حاضر یک خطر جدی و بالقوه برای کشورهای غیرکمونیستی تولیدکننده نفت به شمار می آید؛ کشورهایی که بالغ بر ٢٥ درصد از تولیدات نفتی خود را ازطریق تنگه هرمز صادر می کنند.
موافقت ریاض با درخواست بغداد، توسط شیخ احمد زکی یمانی وزیر نفت عربستان و در جریان مصاحبه با المجله (چاپ لندن) اعلام شده است. ایجاد خط لوله جدید، دومین تلاشی است که درجهت انحراف مسیر صادرات نفت از خلیج فارس صورت می گیرد. در ماه ژوئیه گذشته، رژیم سعودی با هزینه ای معادل ٦/١ میلیارد دلار، بهره برداری از خطوط لوله ای را که با همکاری شرکت "موبیل" احداث شده و نفت عربستان را به دریای سرخ انتقال می دهد، آغاز کرد.
... سعودی ها درپی آغاز مناقشات در منطقه خلیج فارس، برای تقلیل خطرات قطع صدور تولیدات نفتی خود، اقدام به تأسیس یک چنین خط لوله ای کردند. به گفته زکی یمانی، عراق نیز در احداث خط لوله خود، این خطرات را مدنظر داشته است. از میزان گنجایش خط لوله عراقی ها، اطلاعی در دست نیست. طبق اظهارات منابع صنعتی، جنگ یک ساله عراق با ایران، این کشور را از راه های آبی خلیج فارس محروم ساخته است. عراق قبلاً روزانه حدود ٥/٢ تا ٣ میلیون بشکه نفت ازطریق خلیج فارس صادر می کرد.
عراق پیشنهاد ایجاد خط لوله خود را ژوئیه گذشته طی یک درخواست رسمی ازسوی صدام حسین، دراختیار شاه خالد قرار داد. اوایل به نظر می رسید که سعودی ها تقاضای رئیس جمهوری عراق را نادیده گرفته اند و مقامات صنعتی بر آن بودند تا طرح عراقی ها را یک خیال محض قلمداد کنند، اما اظهارات زکی یمانی دایر بر موافقت دولت متبوع وی با پیشنهاد صدام، چشم انداز مناسبات آینده دو کشور را روشن تر خواهد ساخت. بر پایه اظهارنظرهای آگاهان، بهره گیری مستمر از خط لوله پیش بینی شده، عراق را رهین منت سعودی ها خواهد ساخت.
خط [لوله نفتی] موردنظر دولت عراق که بهای آن باید تمام و کمال پرداخت شود، از منطقه