جمهوری اسلامی ایران بود؛ مشکلی که تا پیش از عملیات ثامن الائمه(ع) به صورت یک مشکل جدی مطرح نبود، زیرا تا زمان اجرای آن عملیات، نیروهای خودی توان آفندی مطمئن برای آزادسازی بخشی از منطقه اشغال شده نداشتند؛ بنابراین، چگونگی رفتار نیروهای عراقی در صحنه های دشوار مشخص نبود. این امر در عملیات طریق القدس نیز تکرار شد و ارتش عراق را به چاره اندیشی واداشت. تصمیم گیران عراقی برای بازداشتن نظامیان آن کشور از فرار از صحنه های جنگ، ابتدا اعمال خشونت، اعدام و ارعاب را علیه نظامیان عراق به کار گرفتند.

در بیستم مهرماه، سرهنگ دوم ابراهیم فواد، فرمانده سابق تیپ پیاده، به همراه ٧ افسر و ١٨ درجه دار و سرباز به جرم "جبن و بزدلی" اعدام شدند. هرچند تخلفات این افراد مربوط به عملیات منطقه "بازی دراز" در یازدهم شهریورماه بود، ارسال نامة اجرای حکم این افراد به یگان ها و واحدهای عملیاتی نشان می داد که اعدام این افراد مدّنظر مسئولان نظامی عراقی بوده است.

هم زمان با این اقدام، دادگاه نظامی آن کشور ١٥ تن از افسرانی را که در عملیات ثامن الائمه(ع) به اجرای مأموریت می پرداختند، به دلیل شکست نیروهای تحت امرشان در مقابله با نیروهای جمهوری اسلامی ایران، به اعدام محکوم کرد و حکم صادرشده در منطقه فکه به اجرا درآمد. چند روز بعد نیز ٢٠ افسر و درجه دار جمعی یک گردان تانک به جرائم مشابهی اعدام شدند.

دراین حال، مسئولان نظامی عراق راهی برای جلوگیری از فرار افراد نظامی جست وجو می کردند. تشکیل جلسه ای در اول آبان ماه در شهر بغداد با حضور فرماندهان عالی و فرماندهان یگان های عراقی از آن جمله بود و حضور صدام حسین در این جلسه نیز از اهمیت موضوع حکایت می کرد. در این جلسه، بالارفتن شمار اسرای عراقی به خصوص در عملیات ثامن الائمه(ع) مورد بررسی قرار گرفت و یکی از فرماندهان با اشاره به وجود این قانون که نیروهای نظامی درصورت عقب نشینی اعدام خواهند شد، تنها راه افراد عراقی در وضعیت بحرانی را فرار به سوی جبهة مقابل و پیوستن به نیروهای ایرانی اعلام کرد. وی برای رفع این مشکل خواستار افزایش اختیارات فرماندهان شد و درپی آن جلسه تصمیم گرفت که اختیارات مواردی چون عقب نشینی، طرح های عملیاتی، تشویق و تنبیه افراد و... از شورای فرماندهی کل به یگان های عملیاتی منتقل شود تا امکان تصمیم گیری دراین باره مورد سریع تر و باتوجه به واقعیت های پیش رو اتخاذ شود.

در سیزدهم آبان ماه ستاد فرماندهی کل ارتش نامه ای را به یگان های عملیاتی برای جلوگیری از اسیرشدن نظامیان عراقی ابلاغ کرد. در این نامه با اشاره به این موضوع که تسلیم شدن افراد به نیروهای ایرانی دردناک و غیرشرافتمندانه است، از فرماندهان افسران توجیه سیاسی و تشکیلاتی حزبی یگان ها درخواست شده به نیروهای تحت امر خود آموزش های لازم را بدهند. قسمت مهم و اصلی این نامه راهکارهای مسئولان عراقی برای بازداشتن افراد عراقی از پناهنده شدن به نیروهای ایرانی است. در بخش هایی از نامه آمده است: «اسیرشدن به عنوان یک نقطه منفی در طول حیات