روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٢٩ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٩ آذر ١٣٦٠ ١٣ صفر ١٤٠٢ ١٠ دسامبر ١٩٨١
براساس مذاکرات انجام شده بین فرماندهان سپاه و ارتش، طرح مانور مرحلة دوم عملیات بازنگری و اصلاح شد و با نام "مرحلة دوم طرح کربلای١ (طریق القدس)" به یگان های تابعه ابلاغ شد.[١]-[٢]
آنچه فرماندهان را به اجرای عملیات در این محور ترغیب می کرد، نخست، پیش بینی تصرف این منطقه در طرح عملیات طریق القدس بود که در عملیات محقق نشده بود و دوم، استقرار ناقص و متراکم یگان های دشمن در منطقه ای به وسعت حدود یک صد کیلومتر مربع و با عقبه ای ضعیف و اتکا به چند پل رودخانة نیسان بود؛ چراکه نیروهای عراق در این منطقه وضعیت شکننده ای داشتند و به دلیل تراکم زیاد،[٣]^ بسیاری از یگان های عراقی در ده روز پس از عملیات بستان، نتوانسته بودند برای خود مواضع جدید ایجاد کنند. از سوی دیگر، یگان های عراق در مواضع پدافندی جدید خود اقدامات تأمینی، مانند میدان مین و سیم خاردار در مقابل خطوط جدید ایجاد نکرده بودند.[٤]
علاوه بر موارد فوق، تجربة موفق عملیات ثامن الائمه(ع) نیز نشان می داد نقص آرایش ارتش عراق در مواضع پدافندی، تأثیر مهمی در شکست نیروهای عراقی دارد. در این منطقه، دشمن عقبة مطمئنی دراختیار نداشت و تردد نیروهایش متکی به چند پل بود. بنابراین، تدارک نیروهای دشمن در شمال رودخانة نیسان به چند پل این رودخانه متکی بود و به نظر می رسید در یک تهاجم گسترده و سریع، این پل ها عقبة قابل اتکا و مطمئنی نباشند و با تهدید این عقبه، فروپاشی سازمان دشمن محتمل می نمود.
درمجموع اهداف پیش بینی شده در طرح مانور پیشنهادی سپاه به این شرح بود:
١. انهدام نیروهای دشمن بین رودخانة سابله، رودخانة نیسان و هورالعظیم.
٢. تأمین و پاک سازی شمال رودخانة نیسان.
٣. استقرار در مرز در منطقة هورالعظیم.
٤. تأمین جنوب شهر بستان و غرب سوسنگرد.
٥. آزادساختن بیش از ٥٠ روستا.
٦. تهدید جدی دشمن در منطقة عمومی هویزه، جفیر و غرب اهواز.
[١] ستاد مشترک ارتش با ارسال امریه هایی برای یگان های خود، حضور نیروهای عراقی در شمال رودخانة نیسان را یک خطر جدی برای بستان و حتی سوسنگرد اعلام و بر تأمین کامل رودخانة نیسان تا کناره های هورالعظیم تأکید کرد. (همان)
[٢] اسناد تکمیلی عملیات طریق القدس، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، پاییز ١٣٨٣، صص ٢١١ و ٢١٧؛ و- سند شماره ٥١٧٧٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از طرح و برنامه عملیات منطقه٨ (اطلاعات عملیات)، ١٩/٩/١٣٦٠، ص٢.
[٣] ^ عراق در زمینی که محصور بین رودخانه سابله در شمال، هورالعظیم در غرب، رودخانه نیسان در جنوب (متکی به ٧ پل بود) و خط پدافندی در شرق (خط دغاغله و مگاصیص) بود، مجموعاً ٥ گردان تانک، ٣ گردان مکانیزه، عناصر باقیماندة تیپ٢٥ لشکر٦، یک گردان شناسایی، یک گردان نیروی مخصوص، یک گردان نیروهای جیش الشعبی، یک گردان تکاور، عناصر باقیمانده از تیپ٤٨ پیادة لشکر١١ و تیپ٩٦ را مستقر کرده بود که بسیار بیشتر از ظرفیت طبیعی این منطقه محدود بود.(اسناد تکمیلی عملیات طریق القدس، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس،، صص ٢١٣ و ٢١٦،پاییز ١٣٨٣؛ و - سند شماره ٥١٧٨٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از طرح و برنامة عملیات منطقة٨ (اطلاعات عملیات) به قرارگاه مقدم نزاجا در جنوب (رکن٢)، ١٠/٩/١٣٦٠، صص ١٢ - ١.)
[٤] اسناد تکمیلی عملیات طریق القدس، پیشین، ص٢٠٦.