روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٢٨ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٩ آذر ١٣٦٠ ١٣ صفر ١٤٠٢ ١٠ دسامبر ١٩٨١
اجازة چنین کاری را ندادند و قرار شد که نیروها شب عملیات حرکت کنند، یعنی این همه راهِ طولانی را طی کنند و سپس عملیات هم انجام دهند. صبح عملیات که قرار شد نیروها حرکت کنند، یکی از مسئولان به نام برادر داوودآبادی اعلام کرد که منطقة داربلوط، ابتدای جاده زیر دید دشمن است و من اجازة حرکت به نیرو [ها] را نمی دهم، ولی پس از بررسی های انجام شده [وی در] ساعت ١٢:٠٠ ظهر، موافقت کرد که نیروها حرکت کنند، درحالی که قرار بود نیروها صبح ساعت ٨:٠٠ حرکت کنند. با پیش آمدن این وضع ما خواستار به تعویق افتادن عملیات شدیم، ولی با این درخواست موافقت نشد. درهرحال، این مسائل دست به دست هم داد و باعث شد که نیرو ها ساعت ٩:٠٠ شب تازه از چغالوند راه بیفتند. موضوع اصلی دیگر، تجهیز این ١٤ گردان بود، ما دو هفته قبل، درصدد تهیة آن [تجهیزات] بودیم و از ارتش درخواست کردیم. یک مورد آن، ٢ میلیون فشنگ بود که سرهنگ بیات، معاون سرهنگ علییاری، [آن را] امضا نکرد، [اما] وقتی [این درخواست] در قرارگاه مطرح شد، امضا کرد، ولی زیر آن نوشت که این همه فشنگ را برای چه می خواهند؟ مرکز مهمات هم باتوجه به نوشتة وی از دادن مهمات مورد نیاز [ما] خودداری کرد و کنعانی دنبال کار را گرفت و با سرهنگ صیاد شیرازی تماس گرفت و ایشان دستور داد فوراً مهمات را به ما بدهند، که باز [هم] به علت اینکه آن مرکز مهمات، ماشین برای حمل مهمات مزبور را نداشت، ما را دچار اشکال کلی کرد و سرانجام قسمتی از مهمات ساعت ٤:٠٠ بعدازظهر (روز تک) به دست ما رسید که با دستپاچگی بسیار زیاد آن را پخش کردیم، اما بازهم یک گردان از نیروهای سپاه بدون نارنجک عملیات را آغاز کرد.»[١]
به هرتقدیر، نیروهای عملیاتی در محورهای مختلف از ساعت ٢٠:٣٠ تا ٢٢:٣٠ (با ٥/٢ تا ٥/٤ ساعت تأخیر) حرکت به سمت دشمن را آغاز کردند. پیشروی نیروها به سوی نقاط تماس با خط اول دشمن تا نیمه شب ادامه داشت و تا آن موقع، رفتار غیرعادی از نیروهای عراقی که حاکی از آگاهی آنان از عملیات باشد، گزارش نشد.[٢]
١
یازده روز پس از عملیات "طریق القدس" و براساس نتایج به دست آمده در این عملیات (آزادسازی شهر بستان و دستیابی نیروهای ایرانی به قسمت هایی از مرزهای بین المللی در بخش های شمالی هورالعظیم)، سپاه پاسداران طرحی را برای عملیات در جنوب منطقة آزادشده و تصرف زمین های بین رودخانه های سابله و نیسان ارائه کرد.[٣]
[١] شماره ٢١٨٥٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٢] سند شماره ٠٠٥٧٤٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین؛ و- سند شماره ٢١٨٧١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: آذر١٣٦٠، صص ٤ - ١.
[٣] همچنین به نوشتة کتاب ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس، طرح اولیة مرحلة دوم عملیات طریق القدس در روز ١٣/٩/١٣٦٠ توسط سپاه پاسداران تهیه و پس از بررسی و تکمیل آن توسط فرماندهان سپاه و ارتش، ابلاغ شد، اما چنان که خواهد آمد به علت عقب نشینی عراق به جنوب رودخانة نیسان این طرح اجرا نشد. (سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس جلد٢، تهران: سازمان عقیدتی - سیاسی ارتش، ١٣٧٣، ص٢١٥)