روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٦٠ - روزشمار جنگ جمعه ١٣ آذر ١٣٦٠ ٧ صفر ١٤٠٢ ٤ دسامبر ١٩٨١
ضمیمة دوم گزارش٧٠١: گزارش تیم های اطلاعاتی خودی و دشمن از محور غرب سوسنگرد درمورد چگونگی پاتک نیروهای عراقی از آخرین ساعات روز ١٢/٩/١٣٦٠ تا صبح روز ١٣/٩/١٣٦٠.
براساس گزارش سپاه پاسداران در منطقه عملیاتی طریق القدس، «دشمن در ساعت ٢٣:٣٠ دقیقه تاریخ ١٢/٩/٦٠، اقدام به پاتک کرد. در این پاتک که گردان قتیبه تیپ١٢ زرهی لشکر٣ به همراه تعدادی عناصر پیاده و کماندو شرکت داشتند، ابتدا یک دسته تانک (٣ دستگاه) را از پل دوم سابله (پلی که روی شاخه نهر سابله بعد از پل اصلی سابله احداث شده) عبور دادند که حدود یک کیلومتر به سمت شمال پل پیشروی کردند و در آن با نیروهای خودی درگیر شدند و یک دستگاه تانک به آتش کشیده شد. دشمن که کاملاً سردرگم شده بود، حدود دو گروهان تانک را به همراه یک گروهان نفربر برای گرفتن سرپل در شمال پل دوم سابله وارد میدان کرد که کلاً منهدم شد. حدود ٩ دستگاه تانک؛ یعنی یک گروهان، از پل عبور کرد که به علت بسته شدن پل در شمال پل ماند و توسط نیروهای خودی منهدم شد. بسته شدن پل به این صورت بود که یک تانک درحالی که می خواست از جنوب به شمال بیاید، به وسیله نیروهای خودی در وسط پل منهدم شد و بلدوزری نیز که می خواست برای تخلیه اقدام کند، منهدم شد. درگیری به همین ترتیب ادامه داشت تا اینکه کلیه ادوات دشمن که از پل عبور کرده بودند، به وسیله نیروهای خودی منهدم شدند و دشمن با ازدست دادن ٧٥ دستگاه تانک و نفربر و تعداد بسیاری نیروی پیاده ضربه مهلکی متحمل شد و تقریباً نیروهای پاتک کننده به کلی منهدم شدند. پس از انهدام نیروهای دشمن در شمال پل سابله، نیروهای خودی حدود ٢ کیلومتر به سمت جنوب پل سابله پیشروی کردند و مواضع جدیدی را به دست آوردند. هدف دشمن، عبور از پل سابله و سپس با تقسیم نیروها به ٢ دسته، محاصره بستان بود.[١]
از سوی دیگر روایت فرمانده یکی از یگان های حاضر در پاتک ارتش عراق به منطقة سابله نکات قابل توجهی درمورد اقدام اخیر دشمن برای ازبین بردن آثار و ثمرات عملیات طریق القدس در بر دارد. فرمانده گردان١ تیپ٤٨ پیاده عراق در گزارش خود درباره این پاتک سهمگین چنین نوشته است: «یگان های پیاده نظام ستون دوم توانستند در ساعت ٢٣:٣٠ روز ٣/١٢/١٩٨١ [١٢/٩/١٣٦٠] پل سابله را به اشغال خود درآورند و در ساعت ٤:٣٠ [بامداد] یگان های پیاده نظام اقدام به اجرای مأموریت خود [در] بخش توسعه سرپل کردند، ولی با آتش شدید و انبوه سلاح های ضدتانک و موشک ها مواجه شدند که موجب انهدام چند دستگاه نفربر شد. بعد از آنکه قرارگاه فرماندهی در جریان وضعیت قرار گرفت به یگان های مزبور دستور داد تا نفربرها را ترک کنند و برای توسعه سرپل به صورت پیاده حرکت نمایند تا موجب تقلیل خسارات وارده به نفربرها شود. اجرای این مأموریت به سختی انجام گرفت و یگان ها توانستند بیش از سه متر خارج از پل پیشروی نمایند، زیرا مواجه با مقاومت شدید نیروهای ایرانی شدند، به طوری که چندین بار اقدام به حملات محدود خود در منطقه نمودند، ولی یگان های عراقی توانستند این حملات را متوقف سازند. در ساعت ٢ روز ٤/١٢/١٩٨١ [١٣/٩/١٣٦٠]، به تیپ ابن الولید دستور داده شد از پل سابله عبور نماید و سرپل را توسعه دهد تا دیگر گردان های تانک با سرزدن سپیده به طرف شهر بستان حرکت کنند.»[٢] وی در ادامه می افزاید: «در زمان ٤/١٢/١٩٨١ [١٣/٩/١٣٦٠]، ستون نیروهای دوم و سوم با تأخیر، پیشروی خود را از منطقه تجمع خود در نزدیکی رودخانه نیسان به طرف سابله آغاز کرده بود و قرارگاه فرماندهی به یگان های دو ستون فوق الذکر دستور داده بود برای عبور از رودخانه از پل های سابله و التعاون استفاده کنند. ... در ساعت ٢٢، ستون اول [که] پیشاپیش آن تیپ گارد ریاست جمهوری قرار داشت، پیشروی خود را از منطقه تجمع خویش در شیب [چزابه] آغاز کرد و در داخل تنگه با مقاومت شدیدی ازسوی نیروهای ایرانی [تیپ١٤ امام حسین(ع)] مواجه گردید، به طوری که از رسیدن به اهداف درنظر گرفته شده بازماند.»[٣] وی در پایان این گونه می نویسد: «علی رغم تقویت ستون به وسیله تیپ٣٢ نیروهای مخصوص، اوضاع تا روز جمعه
[١] احمد دهقان، مجموعه آثار شهید حسن باقری (گزارش روزانه جنگ، شش ماهة دوم ١٣٦٠) تهران: مرکز نشر آثار شهید حسن باقری، ١٣٨٩ صص ٢٥١ - ٢٥٠، گزارش شماره ٤٢٦، ١٣/٨/١٣٦٠.
[٢] امیر رزاق زاده، نبرد طریق القدس، تهران: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، ١٣٩١، ص٧٣٣، گزارش عملیات شماره ٩١٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ.
[٣] همان، صص ٦٩٨ - ٦٩٧، سند شماره ٥٤٥٤٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ص١، گزارش مکتوب پست شنود (استراق سمع) واحد اطلاعات عملیات سپاه پاسداران (از نظر علی اسحاقی) از مکالمات فرماندهان یگان های ارتش عراق در عملیات طریق القدس.