روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٨٦ - روزشمار جنگ یکشنبه ٨ آذر ١٣٦٠ ٢ صفر ١٤٠٢ ٢٩ نوامبر ١٩٨١
روایت عزیز جعفری، فرمانده این محور، از برخی مشکلات که موجب دست نیافتن کامل به اهداف ازپیش تعیین شده در این محور شد، بدین شرح است:
«نیروهای خودی توجیه شده بودند و بیشترین توجیه برای شکستن خاکریز اول بود که این مسیرها را بتوانند باز کنند که آن کارها را کرده بودند، بعد هم چون خاکریز در جنوب رودخانه بود، تقریباً یک ناهماهنگی وجود داشت و لذا موفق نشده، به همان هدف اصلی که برایشان مشخص شده بود نرسیدند و در سردرگمی عجیبی گیر کرده بودند؛ لذا هدف اصلی که برایشان تعیین شده بود تأمین نشد و تا این دوباره شکل گرفت، طول کشید، ولی هماهنگی ارتش و سپاه در منطقه بسیار خوب و در سطح عالی بود و ما اشکالی ازلحاظ هماهنگی نداشتیم؛ یعنی فرمانده تیپ در ارتش [و فرمانده تیپ در سپاه]، دقیقاً حرف همدیگر را درک می کردند و کلاً کارها با مشورت همدیگر بود، چون فرماندهان کنار هم بودند و اشکالی از این لحاظ نداشتیم.»[١]
درمجموع، در روز اول عملیات نیروهای خودی در محور دهلاویه ده کیلومتر، در محور مگاصیص تا جلو (غرب) روستای مگاصیص و در محور دغاغله ٣ کیلومتر پیشروی کردند.[٢]
نیروهای خودی درطول روز اول به تثبیت مواضع تصرف شده در جنوب کرخه و تنگه چزابه نیز پرداختند و نیروهای درهم ریخته عراقی نتوانستند واکنشی نشان دهند که بتوان آن را پاتک نامید.[٣]
با فرارسیدن شب، اوضاع تاحدی آرام شد، اما توپخانه های طرفین با شدت به آتشباری خود ادامه دادند. در پایان روز اول در شمال کرخه چند صدتن از کشته های عراقی روی زمین افتاده بودند. در این روز عراقی ها بیش از ٢٠٠ تانک و نفربر، ١١٥ دستگاه وسایل سنگین مهندسی و جاده سازی، ٢٠ گردان توپخانه با کالیبرهای ١٣٠ و ١٥٢ میلی متری ساخت روسیه و یک گردان توپخانه١٠٥ میلی متری ساخت ایتالیا و بیش از ٤٠٠ دستگاه خودرو چرخ دار از جیپ گرفته تا تریلرهای سنگین و موشک اندازهای ضدتانک از خود به جای گذاشتند.
بدین ترتیب، در پایان روز اول عملیات طریق القدس، باتوجه به اینکه تیپ امام حسین(ع) راه تنگة چزابه را مسدود کرده و عراقی ها برای فرار به سمت جنوب مجبور بودند از تنها پل شناور روی کرخه در محور حاج مسلم در نزدیکی بستان عبور کنند، ترافیک سنگینی روی پل ایجاد شد و بسیاری از عراقی ها خود را به کرخه انداختند و غرق شدند و بسیاری نیز پیاده یا با تانک، نفربر و خودرو خود را به زمین های رملی یا هور العظیم رساندند که تعدادی از آنها کشته شدند.[٤]همچنین در این روز نیروی هوایی پوشش مناسبی را بر روی شهر اهواز و منطقة عملیاتی ایجاد کرد و هوانیروز نیز ضمن حمله به ادوات زرهی دشمن، در تخلیة مجروحان فعالیت چشمگیری داشت.[٥]
[١] سند شماره ٤٨٣١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: پیشین، ص٣.
[٢] سند شماره ٤٨٣١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٥.
[٣] ابوالقاسم حبیبی، پیشین، ص١٠٢؛ و- سند شماره ٢١٧٤٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٤] سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، پیشین، ص٢٠٨.
[٥] سیدیعقوب حسینی، مسعود بختیاری و محمدحسن لطفی، پیشین، ص٢٠٨.