جایی ندارند و یا ادعای اسلامی بودن دارند و درعین حال مخالف امام هستند که لابد مبارزه با امریکا را واجب نمی دانند که دراین صورت، اسلامی امریکایی دارند." آقای خوئینی ها در خاتمه خطاب به گروه هایی که اصرار دارند ملت، آنان را ضدامریکایی بداند، ولی مسلمان نیستند، گفت: "اگر اینان داعیه مبارزه با امریکا را دارند، بدانند که اگر بخواهند قدرت شیطانی امریکا را درهم بشکنند، امروز راهی جز اسلام و رهبری جز امام در مبارزه با ظلم و استکبار جهانی نیست، در غیر این صورت، آنان هم به سرنوشت گروه های سیاسی که به دامن امریکا افتاده اند، دچار می شوند."»[١]

استاد روابط بین الملل دانشگاه "لی های" پنسیلوانیا در مقاله ای به روابط ایران و شوروی از دهه ٧٠ و ٨٠ تاکنون پرداخته و در بخشی از آن، تأثیر جنگ و پیامد های آن را در روابط شوروی با ایران و عراق بررسی کرده است. وی نوشته است:

«جنگ ایران و عراق تحول دیگری بود که اثر منفی آن در روابط دو کشور قابل توجه بود. در ابتدا، جنگ بین این دو کشور همسایه، توجه جهانی را از مسئله حضور نیروهای شوروی در افغانستان منحرف کرد، ولی از جهت دیگر، مسکو را با وضع بغرنجی روبه رو کرد. پیروزی عراق در جنگ نه تنها موقعیت عراق را جدا از شوروی تقویت می کند، بلکه تاحدودی راه را برای نزدیکی ایران و امریکا فراهم می سازد؛ تحولی که از هیچ روی برای کرملین خوشایند نیست. درعین حال، شکست عراق موقعیت رژیم اسلامی را در تهران مستحکم می کند، بدون آنکه موقعیت مسکو را ازنظر رژیم بعثی عراق بهبود بخشد. ازطرفی، تأکید واشنگتن به اهمیت موقعیت خلیج فارس، ملاحظات سیاسی دیگری برای مسکو به وجود آورد. به نظر اسمولانسکی، نویسنده مقاله، سیاست شوروی در ایران و افغانستان، پیشنهاد دسامبر گذشته برژنف درباره ایجاد منطقه صلح درارتباط با خلیج فارس و اقیانوس هند، نشانه دیگری از آگاهی کرملین به ناتوانی اش در تغییر وضع خلیج فارس در رقابت مؤثر با امریکا در منطقه ایست که اعتمادی به همسایه قدرتمند شمالی ندارد.»[٢]

به دنبال توافق کشورهای عضو سازمان صادرکننده نفت (اوپک) برای تعیین قیمت نفت، پراودا، روزنامه رسمی شوروی، در مقاله ای به نتیجه این اجلاس پرداخته و نقش تخریبی عربستان را در برهم زدن اجماع کشورهای صادرکننده نفت و پایین نگه داشتن قیمت نفت در بازارهای جهانی یادآوری کرده است. در این مقاله آمده است:

«شرکت کنندگان در کنفرانس سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در یک جلسه فوق العاده در ژنو توافق کردند که قیمت واحدی برای نفت خام خود تعیین کنند که بالاخره

[١] همان، ص٢.

[٢] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٢٩، ١٤/٨/١٣٦٠، صص ٤ - ٢ ضمیمه، رادیو صدای امریکا، ١٣/٨/١٣٦٠.