الهيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٦٠ - (٥٧) پديد كردن سبب نقصانها و شرّها كه آنجا افتد كه كون و فساد پذيرد

پديد [١] آيد كه آن مادّت كه بهمسايگى جنبش دايم بود [٢] اولاتر بود [٣] بصورت آتشى از جهت گرمى را و آن مادّت كه از جنبش دور بود و بجايگاه سكون بود [٤] اولاتر بود بصورتى كه ضدّ صورت آتشى باشد. پس اين جسمها كه پذيراى كون و فسادند بر اين روى بود هست يافتن ايشان، و امّا آن اختلافها كه بسبب‌ [٥] استعداد دوّم‌اند [٦] كه اين جسمها را تركيب اقتد نه باتّفاق باشد بل از مزاج قوّتهاى جسمهاى‌ [٧] پيشين و از هر قوّتى باقى بودن مزاج نوعى آيد.

(٥٧) پديد [٨] كردن سبب نقصانها و شرّها كه آنجا افتد كه كون و فساد پذيرد

پس‌ [٩] چون استعداد [١٠] صورتى دون صورتى افتد [١١] و استعداد بسببى‌ [١٢] خارج افتد، و صورتها و استعدادها متضادّند و مختلف‌اند، واجب بود بضرورت‌ [١٣] كه‌ [١٤] آنجا [١٥] كه‌ [١٦] اين‌ [١٧] طبايع بود، آز بود و خصومت بود [١٨] و هر چه بضدّ خويش رسد [١٩] او را تباه كند دانشنامه علائى. علم برين ٢٠.

[١] مج، مك ١، مك ٢، مل: بديد.

[٢] مج:+ و او.

[٣] تم:- اولاتر بود.

[٤] مك ٢:- بود.

[٥] تم: سبب.

[٦] مج: دؤم آيد؛ مك ٢، طم، عس: دوم آيد؛ تم: دويم آيد.

[٧] مج: قوتها جسمها.

[٨] مك ١، مك ٢، مل: بديد.

[٩] طم:- پس.

[١٠] مك ١، مك ٢، مل: باستعداد؛ س: با استعداد؛ تم باستعداد افتد.

[١١] مج:- افتد.

[١٢] مج: بسى.

[١٣] مج:

كه ضرورت؛ س؛ چه: ضرورت؛ تم:- بضرورت.

[١٤] مل:- كه.

[١٥] مك ٢، تم،

[١٦] مل: اينجا.

[١٧] مل:- اين.

[١٨] مك ٢:- بود.

[١٩] مج:+ و.