الهيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٥٠ - (١٤) پيدا كردن حال متقدّمي و متأخّرى كه پيشى و سپسى بود

نه تقابل ضدّى، و هرگز آن عدد كه طاق بود جفت نشود و آن عدد كه جفت بود طاق نشود [١] و موضوع ايشان مختلف است نه يكى. و ببايد دانستن كه ضدّ هر چيزى يكى است، زيرا كه‌ [١] ميانه‌اى بود [٢] ميان وى و ميان ضدّش، و ضدّ وى‌ [٣] چيزى بود برابر وى، و از آن جهت كه وى برابر است چيزى ديگر نبود بلكه اگر چيزى ديگر برابر وى‌ [٤] بود از روى ديگران بر وى ديگر ضدّ بود. و سخن ما اندر آنست كه روى يكيست كه بيك روى مر [٥] يك چيز را جز يك چيز ضدّ نبود، و اگر ميانه بود ضدّ آن بود كه بغايت دورى بود. پس چيزى از اين ميانه‌ها خود ضدّ نبود كه راه بوند بسوى‌ [٦] آن ضدّ، و ضدّ آن بود كه بغايت جدايى و [٧] دورى بود بر آن راه، و هر چه بيك راه بغايت دورى بود يكى بود. پس ضدّ يك چيز يكى بود.

(١٤) پيدا كردن حال متقدّمي و متأخّرى‌ [٨] كه پيشى و سپسى‌ [٩] بود [٢]

پيشى و سپسى‌ [١٠] يا بمرتبت بود يا بطبع بود يا بشرف بود يا بزمان‌ [١١] يا بذات و علّيّت.

[١] الضدان لا يجتمعان.

[٢] رك: نجاة ص ٣٦١ ببعد.

[١] طم، س، عس، چه:+ اگر.

[٢] طم: چنان نبود.

[٣] مك ٢، طم:

- وى.

[٤] مك ٢، طم:

- وى.

[٥] مك ٢: هر.

[٦] مك ٢: سوى.

[٧] طم:- جدايى و.

[٨] طم: متقدمين و متأخرين.

[٩] مك ١، مك ٢، طم، مل، س، عس، چخ: پسى. رك: عنوان فصل ١٦.

[١٠] مك ١، مك ٢، طم، مل، س، عس، چخ: پسى. رك: عنوان فصل ١٦.

[١١] مك ٢:+ بود.