الهيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٩٠ - (٣٢) پيدا كردن آنكه واجب الوجود چيزهاى متغيّر را چگونه بايد كه داند تا متغيّر نشود؟

واجب همى‌بود [١] آمدن وى از وى. پس همه چيزها را نسبت واجب است بواجب الوجود بآنكه ايشان بوى واجب شوند. پس همه چيزها و را معلومند.

(٣٢) پيدا كردن آنكه واجب الوجود چيزهاى متغيّر را چگونه بايد كه داند تا متغيّر نشود؟

نشايد كه علم واجب الوجود اندر زمان افتد، تا او گويد كه اكنون چنين‌ [٢] است و فردا چنانست، و و را حكم بود بآنكه وى اكنونست و و را فرداست، و آنگاه آنچه‌ [٣] فرداى وى بود اكنون وى نبود [٤]، زيرا كه هر چه وى بچيزى عالم بود و را صفتى بود بنفس خويش جز آن‌ [٥] بودن اضافت وى بآن چيز و جز بودن آن چيز نه چنان چون چيزى كه براست‌ [٦] چيزى بود كه جز آن‌ [٧] نبود كه ميان وى و ميان آن چيز اضافتى‌ [٨] بود تا اگر آن چيز معدوم شود وى‌ [٩] براست وى بود، و اكنون نه براست وى است، هيچ تغيّر [١٠] نپذيرفته بود و ليكن‌ [١١] پيوندى و اضافتى كه او را با چيزى‌ [١٢] بوده است نبود، و ذات وى همچنان بود، بل علم چيزى بود كه چون چيزى عالم بود وقتى بود [١٣] كه ذات معلوم بود بآنكه وى هست و آنگاه كه نبود آن بود كه ذات معلوم‌

[١] مك ٢: كند.

[٢] طم: چنان.

[٣] مل: هر چه.

[٤] مك ٢، مل، س، عس: نشود؛ طم، چه: شود.

[٥] مك ٢: طم، مل، س، عس، چه:- آن.

[٦] مك ٢:+ چون.

[٧] عس:+ آن.

[٨] مل: اضافى.

[٩] طم، مل، چخ: و وى.

[١٠] مك ٢: بهيچ تغيير.

[١١] مج، مك ١: و لكن.

[١٢] مل: چيز.

[١٣] طم:- بود.