المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٩ - اقسام الف و لام

بوده و بدين‌ترتيب نمى‌توان آنرا از علامت‌ها و خواصّ اسم دانست.

شرح عربى:

اى بكلّ من هذه الامور للاسم تمييز، اى انفصال عن قسيميه، حصل، لاختصاصها به فلا تدخل على غيره.

فقوله « بالجرّ » متعلّق بحصل و « للاسم » متعلّق بتمييز.

ترجمه و شرح:

شارح مى‌گويد:

مقصود مصنّف از بيت مذكور اينستكه:

بهريك از اين امور براى اسم امتياز حاصل مى‌شود باينمعنا كه از دو فرد مقابلش يعنى فعل و حرف جدا شده و امور ياد شده برايش خصوصيّتى حاصل مى‌نمايند چه آنكه آنها صرفا در اسم بوده و در غير اسم يافت نمى‌شوند فلذا بمقتضاى « خاصّة الشّيئ ما لا يوجد فى غيره» اين امور را از خصائص اسم شمرده‌اند.

بنابراين قول مصنّف يعنى « بالجرّ » متعلّق به « حصل » بوده و « للاسم » كه آن نيز جارّ و مجرور است به « تمييز » متعلّق مى‌باشد.

قوله: اى بكلّ من هذه الامور: مقصود از « هذه الامور» جرّ و تنوين و نداء و ال و مسند اليه واقع شدن مى‌باشد.

قوله: اى انفصال عن قسيميه: ضمير مجرورى در « قسيميه » به اسم راجع بوده و مقصود از دو قسيم و دو مقابل اسم، فعل و حرف مى‌باشد.

قوله: لاختصاصها به: ضمير در « لاختصاصها » به هذه الامور و در « به » به اسم راجع است.

قوله: فلا تدخل على غيره: ضمير در « لا تدخل» به هذه الامور و در « غيره » به اسم عود مى‌كند.

مؤلّف گويد:

كلمه « فاء » در « فلا تدخل» تفريغ بوده و عبارت بعد از آن متفرّع است بر « لاختصاصها به» يعنى وقتى گفتيم اين امور اختصاص باسم دارند متفرّع بر