المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٥١ - موارد حذف عائد صله
تجزيه و تركيب
كذاك: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.
حذف: مضاف، مبتداء مؤخّر.
ما: موصوله، مضاف اليه.
بوصف: جارّ و مجرور، متعلّق به « خفضا ».
خفضا: ماضى مجهول، الفش اطلاقى است، صله براى « ما ».
كانت: يعنى كقولك انت الخ.
بعد: مضاف، ظرف، متعلّق باستقرّ صفت است براى « انت قاض».
امر: مضاف اليه، موصوف.
من قضا: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، صفت براى « امر ».
ترجمه:
و همچنين جايز است حذف عائدى كه به وصف مجرور شده باشد مانند « انت قاض» كه بعد از امر از فعل « قضى » واقع شده.
متن: «١٠٥»
|
كذا الّذىّ جرّ بما الموصول جرّ |
كمرّ بالّذىّ مررت فهو برّ |
تجزيه و تركيب
كذا: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.
الّذىّ: موصول، مبتداء مؤخّر.
جرّ: ماضى مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « الّذىّ » عود مىكند، صله و عائد براى « الّذىّ ».
بما: جارّ و مجرور، متعلّق است به « جرّ ».
الموصول: مفعول مقدّم براى « جرّ ».
جرّ: ماضى معلوم، فعل و فاعل و ضمير فاعلى آن به « ما » عود مىكند.