حكمت نامه جوان - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٨٠ - ٣/ ٥ بلال بن رباح
٣/ ٤
اوَيس قَرَنى
اوَيس بن عامر بن جَزْء مُرادى قَرَنى، پاكْنهادى نيكانديش و از چهرههاى پرفروغ تاريخ اسلام است. او به روزگار پيامبر صلى الله عليه و آله اسلام آورد؛ امّا ايشان را نديد. از اين رو، او را در شمار تابعيانْ ياد كردهاند.
پيامبر صلى الله عليه و آله، او را بهترين و برترينِ تابعيان شمرده است و بر شفيع بودن او در قيامت كه كسان بسيارى را شفاعت خواهد كرد تصريح كرده است. او را يكى از زهّاد مشهور و از هشت زاهد معروف صدر اسلام برشمردهاند.
اويس، در جريانهاى اجتماعى حضور آشكارى نداشته؛ ولى در عبادت، بسى سختكوش بوده است. آوردهاند كه او گاهى شب را يكسر در سجود به سر مىبرد.
اويس، در جنگهاى جمل و صِفّين، شركت كرد و در صفّين، تا مرز شهادت با على عليه السلام پيمان بست و در همان نبرد، خونينچهره، شهدِ شهادت نوشيد و در همان مكان، به خاك سپرده شد.
توصيف امام موسى بن جعفر عليهما السلام از اويس، ياد كردنى است كه فرمود:
إذا كانَ يَومُ القِيامَةِ نادى مُنادٍ ...: أينَ حوارِيُّو عَلِيِّ بن أبي طالِبٍ ... فَيَقومُ عَمرُو بنُ الحَمِقِ ... و اوَيسٌ القَرَنِيُّ.
چون قيامت بر پا گردد و ندا دهندهاى ندا در دهد:" حواريان على كجايند؟"، عمرو بن حَمِق و ... و اويس قرنى به پا خواهند خاست.
٣/ ٥
بلال بن رَباح
بلال بن رَباح كه كنيهاش «ابو عبد الكريم» بود، از پيشتازان در پذيرش اسلام بود. وى از كسانى است كه در راه خداوند عز و جل شكنجه مىشد و استقامت مىورزيد.