حكمت نامه امام حسين

پيشگفتار

ميراث علمى امام حسين

سخت ترين دوران براى اهل بيت

حكمت نامه امام حسين

حكمت، در قرآن و حديث

اقسام حكمت

1 حكمت علمى

2 حكمت عملى

3 حكمت حقيقى

باب يكم حكمت هاى عقلى و علمى

فصل يكم عقل

1/ 1 خلقت عقل

1/ 2 ويژگى عاقل

1/ 3 آنچه موجب كمال عقل است

1/ 4 عقل اولياى الهى

فصل دوم علم و حكمت

2/ 1 وجوب تحصيل علم

2/ 2 فضيلت دانشجو

2/ 3 فضيلت دانشمند

2/ 4 نشانه دانشمند

2/ 5 نقش دانش در شناخت

2/ 6 نقش زهد در شناخت

2/ 7 حجاب شناخت

2/ 8 فضيلت آموزگار و راهنما

2/ 9 فضيلت حاملان قرآن

2/ 10 گونه هاى آيات قرآن

2/ 11 نظر دادن بدون علم درباره قرآن

2/ 12 تفسير يا تأويل برخى آيات

الف سوره حمد

ب قوله «هو الذي خلق لكم»

ب آيه«هو الذي خلق لكم»

ج قوله «هل جزاء الإحسان إلا الإحسان»

د قوله «و أما بنعمة ربك فحدث»

ج آيه«هل جزاء الإحسان إلا الإحسان»

د آيه«و أما بنعمة ربك فحدث»

ه قوله «و شاهد و مشهود»

2/ 13 فضيلت حاملان حديث

2/ 14 آموختن حكمت به فرزندان

فصل سوم يقين

باب دوم حكمت هاى اعتقادى

فصل يكم شناخت خدا

1/ 1 اوج دانش

1/ 2 دژ الهى

1/ 3 فلسفه آفرينش

1/ 4 راهنماى خداشناسى

1/ 5 خدا را محبوب مردم كردن

1/ 6 معرفت شهودى

1/ 7 شناخت صفات خدا

1/ 8 معناى صفت«صمد»

1/ 9 پاداش يكتاپرست

1/ 10 ويژگى عارف

1/ 11 آنچه خدا ندارد و آنچه نزد او نيست و آنچه نمى داند

فصل دوم ايمان و اسلام

2/ 1 معناى ايمان

2/ 2 تفاوت اسلام و ايمان

2/ 3 بنياد اسلام

2/ 4 غربت اسلام

2/ 5 نشانه نيكويى اسلام مسلمان

2/ 6 مايه استوارى ايمان

2/ 7 نشانه هاى كمال ايمان

2/ 8 در دين، اجبارى نيست

2/ 9 حرمت قياس در دين

2/ 10 معيار تكليف

فصل سوم قضا و قدر

3/ 1 وجوب ايمان به قضا و قدر

3/ 2 گونه هاى قضا و قدر

3/ 3 نقش قضا و قدر در كارها

3/ 4 نه جبر است و نه تفويض

3/ 5 اسباب سعادت

3/ 6 نتيجه آگاهى از قدر

3/ 7 قضاى الهى، واقع شدنى است

3/ 8 راضى بودن به قضا

3/ 9 سيره اهل بيت در راضى بودن به قضا

فصل چهارم رجعت

فصل پنجم آخرت

5/ 1 ياد آخرت

5/ 2 فناى دنيا و بقاى آخرت

5/ 3 ويژگى مرگ

5/ 4 مرگ مؤمن

5/ 5 گريستن هنگام مرگ

5/ 6 خانه عمل

5/ 7 نخستين پرسش پس از مرگ

5/ 8 آنچه در قيامت، سؤال مى شود

5/ 9 عدم تمايل به بازگشت به دنيا

5/ 10 شيرخوارى كودكان در برزخ

5/ 11 بهاى بهشت

5/ 12 بهشت، مشتاق اينهاست

5/ 13 بازگشت عمل به عمل كننده

5/ 14 تجسم اعمال

باب سوم حكمت هاى عقيدتى و سياسى

فصل يكم امامت

1/ 1 گوناگونى پيشوايان

1/ 2 ويژگى پيشواى هدايت

1/ 3 نقش پيشوايى در جامعه

فصل دوم امت

2/ 1 عامل سامان گرفتن يا نابه سامانى امت

2/ 2 عامل خوارى امت

2/ 3 از گرفتارى هاى اين امت

2/ 4 سوء استفاده از عنوان اتحاد امت

2/ 5 پراكندگى امت، پس از پيامبر

2/ 6 تباهى امت

فصل سوم اهل بيت

3/ 1 فضيلت هاى اهل بيت

3/ 2 ويژگى هاى اهل بيت

3/ 3 زهد اهل بيت

3/ 4 از سرچشمه هاى علوم اهل بيت

3/ 5 دوستى اهل بيت

3/ 6 ولايت اهل بيت

3/ 7 نيكى به اهل بيت

3/ 8 توسل به اهل بيت

3/ 9 دشمنى با اهل بيت

فصل چهارم مادر امامان، از اهل بيت است

4/ 1 فضيلت هاى فاطمه، دختر پيامبر خدا

4/ 2 وفات فاطمه

4/ 3 غسل و كفن فاطمه

4/ 5 حشرها

4/ 4 شكايت بردن فاطمه به پدرش

4/ 5 محشور شدن فاطمه

فصل پنجم امامت اهل بيت

5/ 1 استدلال بر امامت اهل بيت

5/ 2 وجوب انتخاب امام از ميان اهل بيت

5/ 3 وجوب فرمانبرى از اهل بيت

5/ 4 استمرار امامت اهل بيت

5/ 5 تعداد امامان اهل بيت

5/ 6 امامت اميرمؤمنان

5/ 7 امامت امام حسن براى امام حسين

5/ 8 پدر نه امام

5/ 9 قائم اين امت

5/ 10 توصيف مهدى

5/ 11 مهدى از نسل فاطمه است

5/ 12 فضيلت شكيبا در روزگار غيبت

5/ 13 از نشانه هاى ظهور مهدى

5/ 14 ياوران مهدى

5/ 15 مدت فرمان روايى مهدى

5/ 16 راز گوناگونى رفتار دو امام

فصل ششم پيروان اهل بيت

6/ 1 فضيلت پيروان اهل بيت

6/ 2 مصائب پيروان اهل بيت

6/ 3 تكذيب كسى كه ادعاى تشيع داشت

فصل هفتم رويارويى امام حسين با معاويه

7/ 1 خوددارى امام از شكستن بيعت با معاويه

7/ 2 آنچه درباره صلح، از ايشان روايت شده است

7/ 3 ويژگى معاويه

7/ 4 احتجاج هاى امام بر ضد معاويه

7/ 5 نامه هاى امام و معاويه به يكديگر

7/ 6 دشمنى براى خدا

فصل هشتم بيعت با يزيد 1

8/ ويژگى يزيد

8/ 2 خوددارى امام از بيعت با يزيد

فصل نهم عوامل قيام بر ضد يزيد

9/ 1 احياى سنت و نشانه هاى دين

9/ 2 امر به معروف و نهى از منكر

9/ 3 قيام براى يارى دين

9/ 4 عذر به پيشگاه الهى

9/ 5 ستيز با ستم و تجاوز

فصل دهم رد پيشنهاد سكوت

فصل يازدهم سخنان امام در كربلا

11/ 1 سخنان امام با يارانش در شب عاشورا

11/ 2 گفتگوى امام با خواهرش در شب عاشورا

11/ 3 برخى سخنان امام در روز عاشورا

11/ 4 اتمام حجت بر دشمنان

11/ 5 سخن امام با عمر بن سعد

11/ 6 خبر دادن از آينده دشمنان خود

فصل دوازدهم سخنان امام در دعوت به شكيبايى

12/ 1 دعوت به شكيبايى

12/ 2 دعوت ياران به شكيبايى

12/ 3 دعوت فرزندش على اكبر به شكيبايى

12/ 4 دعوت خواهر به شكيبايى

12/ 5 دعوت خانواده به شكيبايى

فصل سيزدهم سخنان امام درباره وفادارى يارانش

13/ 1 وفادارى ياران امام

13/ 2 وفاى عمرو بن قرظه انصارى

فصل چهاردهم رؤياهايى درباره آينده اهل بيت و دشمنانشان

14/ 1 رؤياى پيامبر

14/ 2 رؤياى اميرمؤمنان

14/ 3 رؤياهاى امام حسين

الف رؤياى امام درباره هلاكت معاويه

ب رؤياى امام، هنگام خروج از مدينه

ج رؤياى امام در راه كربلا

د رؤياى امام، قبل از روز عاشورا

فصل پانزدهم كرامت هاى امام و اجابت دعاهايش

15/ 1 رها شدن دست مردى در طواف

15/ 2 سبز شدن درخت خرماى خشكيده

15/ 3 زنده كردن مرده

15/ 4 بركت يافتن آب چاه

15/ 5 ولادت فرزند پسر

15/ 6 راهنمايى مرد باديه نشين به گم شده اش

15/ 7 خبر دادن از جنب بودن اعرابى

باب چهارم حكمت هاى عبادى

فصل يكم عبادت

1/ 1 ثمره عبادت

1/ 2 گونه هاى عبادت

1/ 3 شرط قبولى عبادت

1/ 4 بندگى راستين

1/ 5 فراوانى عبادت پيامبر

1/ 6 دوام تصميم بر اطاعت

1/ 7 نكوهش اعتماد بر اطاعت

فصل دوم اذان

2/ 1 آغاز تشريع اذان

2/ 2 معناى اذان

2/ 3 اذان گفتن در گوش نوزاد

2/ 4 اذان گفتن در گوش بدخو

2/ 5 اذان گفتن براى كاستن از سردى هوا

فصل سوم وضو و نماز

3/ 1 عدم جواز مسح بر كفش، از ديدگاه اهل بيت

3/ 2 وقت نماز

3/ 3 تشويق به مواظبت بر نمازها

3/ 4 قنوت پيامبر در هر نماز

3/ 5 نماز ميان مغرب و عشا

3/ 6 حضور قلب امام در نماز

3/ 7 دوست داشتن نماز و تلاوت قرآن

3/ 8 آخرين نماز امام

3/ 9 پاداش تعقيب نماز صبح

3/ 10 نماز بيمار

3/ 11 نماز حاجت

3/ 12 نماز گزاردن بر منافق

فصل چهارم روزه

4/ 1 حكمت روزه

4/ 2 هديه روزه دار

4/ 3 فضيلت سحرى خوردن

4/ 4 افطار با خرما

4/ 5 فضيلت روزه رجب و شعبان

4/ 6 فضيلت روزه جمعه

فصل پنجم حج و عمره و طواف

5/ 1 برحذر داشتن از ترك حج

5/ 2 جهاد بى كشتار

5/ 3 آنچه بر محرم، حرام است

5/ 4 عمره در ماه هاى حج

5/ 5 طواف در باران

فصل ششم جهاد

6/ 1 گونه هاى جهاد

6/ 2 دعوت به جهاد

6/ 3 ثابت قدمان با پيامبر، در جنگ حنين

6/ 4 ناخوش داشتن شروع جنگ

6/ 5 نيرنگ در جنگ

6/ 6 جنگ با بيعت شكنان(ناكثين)

6/ 7 برداشته شدن جهاد از زنان

6/ 8 آنچه در حكم شهادت است

فصل هفتم خمس و زكات

فصل هشتم امر به معروف و نهى از منكر

8/ 1 وجوب نهى از منكر

8/ 2 راضى به عملكرد يك گروه، مانند يكى از آنهاست

8/ 3 سخنرانى امام، در باره امر به معروف و نهى از منكر

فصل نهم خواندن قرآن

9/ 1 فضيلت قرائت قرآن

9/ 2 فضيلت خواندن بسم الله

9/ 3 فضيلت خواندن آية الكرسى

فصل دهم ذكر و دعا

10/ 1 تشويق به ياد خدا

10/ 2 ياد كردن خدا از ذاكر، پيش از ياد كردن ذاكر از خدا

10/ 3 ادب دعا

10/ 4 ادب ستايش

10/ 5 جايگاه اجابت دعا

10/ 6 دعا به هنگام پوشيدن لباس نو

10/ 7 دعاى رفع درد

10/ 8 از دعاهاى پيامبر

10/ 9 دعاى امام در درخواست مكارم اخلاق و اعمال نيكو

10/ 10 دعاى امام در قنوت

10/ 11 دعاى امام در نماز وتر

10/ 12 دعاى امام پس از نماز طواف

10/ 13 دعايى در تعقيب نمازها

10/ 14 دعاى امام در طلب فرزند شايسته

10/ 15 دعاى امام در سجده

10/ 16 دعاى امام در طلب باران

10/ 17 دعاى امام در دور كردن دشمنان

10/ 18 تسبيح امام در روز پنجم هر ماه

10/ 19 دعاى امام در رغبت به آخرت

10/ 20 دعاى امام در روز عرفه

سخنى درباره اضافات«دعاى عرفه»

10/ 21 دعاى امام در بامداد و شامگاه

10/ 23 دعاى هنگام سوار شدن

10/ 24 دعاى فرج

10/ 25 دعاى پرداخت بدهى

10/ 26 دعاى ايمنى از غرق شدن

10/ 27 دعاى جوان گرفتار به گناهش

10/ 28 دعاهاى امام در روز عاشورا

الف دعاى امام، هنگام آغاز پيكار

ب دعايى كه به فرزندش آموخت

ج دعاى امام، هنگام شهادت على اكبر

د دعاى امام، هنگام شهادت كودك خردسالش

ه دعاى امام، هنگام شهادت قاسم بن الحسن

و دعاى امام، هنگام اصابت تير به صورتش

ز آخرين دعاى امام

10/ 29 كسانى كه امام برايشان دعا كرد

الف ام وهب

ب جون(غلام سياه)

ج سيف بن حارث و مالك بن عبد بن سريع

د يزيد بن زياد

فهرست تفصيلى

حكمت نامه امام حسين - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٠ - ١/ ١١ آنچه خدا ندارد و آنچه نزد او نيست و آنچه نمى داند

الفَصلُ الثّاني: الإيمان و الإسلام‌

٢/ ١

مَعنَى الإِيمانِ‌

٤٩. الخصال بإسناده عن الحسين بن عليّ عن أبيه عليّ عليهما السلام: قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: الإِيمانُ قَولٌ و عَمَلٌ.[١]

٥٠. الأمالي بإسناده عن الحسين بن عليّ الشهيد عن أبيه أمير المؤمنين عليّ بن أبي طالب عليهما السلام: قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: الإِيمانُ قَولٌ مَقولٌ، و عَمَلٌ مَعمولٌ، و عِرفانُ العُقولِ.[٢]

٥١. الخصال بإسناده عن الحسين بن عليّ عن عليّ بن أبي طالب عليه السلام: قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: الإِيمانُ مَعرِفَةٌ بِالقَلبِ، و إقرارٌ بِاللِّسانِ، و عَمَلٌ بِالأَركانِ‌[٣].[٤]

[١] الخصال: ص ٥٣ ح ٦٨، عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج ١ ص ٢٢٨ ح ٦ كلاهما عن أبي الصلت الهروي عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلام، بحار الأنوار: ج ٤٩ ص ٢٧٠ ح ١٣.

[٢] الأمالي للمفيد: ص ٢٧٥ ح ٢، الأمالي للطوسي: ص ٣٦ ح ٣٩ كلاهما عن أبي الصلت الهروي عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلام، بحار الأنوار: ج ٦٩ ص ٦٧ ح ٢٠.

[٣] الأرْكانُ: الجَوارِحُ( النهاية: ج ٢ ص ٢٦٠« ركن»).

[٤] الخصال: ص ١٧٨ ح ٢٣٩ و ص ١٧٩ ح ٢٤١، عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج ١ ص ٢٢٧ ح ٢، عوالي اللآلي: ج ١ ص ٨٣ ح ٦ كلّها عن أبي الصلت الهروي عن الإمام الرضا عن آبائه عليهم السلام، الأمالي للطوسي: ص ٤٤٨ ح ١٠٠١ عن عليّ بن مهدي بن صدقة عن الإمام الرضا عن آبائه عنه عليهم السلام، بحار الأنوار: ج ٦٩ ص ٦٤ ح ١١.