چشم تماشا (ترجمه نزهة الناظر و تنبيه الخاطر) - الحُلواني، حسين بن نصر؛ مترجم عبدالهادي مسعودي - الصفحة ١٨٥ - برآوردن نيازهاى مؤمن

٣٨٦-- ٦٢. در محضر امام صادق عليه السلام گفته شد: يا با سلطان همراه باش يا با دريا.

حضرت فرمود: اين سخنى محال است و درست آن است كه نه با سلطان و نه با دريا همراه مشو، زيرا سلطان آزارت مى‌دهد و دريا سيرابت نمى‌كند.

٣٨٧-- ٦٣. امام صادق عليه السلام به زرارة بن اعين فرمود: اى زرارة، آيا سخنى درباره قضا و قدر به تو ياد بدهم؟ زرارة گفت: بلى، فدايت گردم.

امام فرمود: چون روز قيامت رسد و خداوند آفريدگان را گرد آورد، از آنچه با ايشان عهد بسته، مى‌پرسد و از آنچه برايشان جارى ساخته است، نمى‌پرسد.

٣٨٨-- ٦٤. حريز بن عبداللَّه از امام صادق عليه السلام چنين نقل مى‌كند: مردم در مسئله قضا و قدر سه دسته‌اند:

كسى كه مى‌گويد خداوند متعال آفريدگانش را به نافرمانى وا مى‌دارد؛ اين شخص در حكم خود خداى متعال را ظالم دانسته، پس كافر است، و كسى كه مى‌گويد كارها به بندگان سپرده شده است، اين شخص تسلّط خدا را سست پنداشته و منافق است، و آن كه مى‌گويد: خداوند متعال در حدّ طاقت بندگان به آنها تكليف داده و آنها را بيش از حدّ توان مكلّف نكرده است، پس چون نيكى كند، خدا را ستايد و چون بدى كند، از خداى متعال آمرزش بخواهد، اين شخص مسلمان و (به حقيقت) رسيده است.

٣٨٩-- ٦٥. و به هشام بن حكم فرمود: خداوند شبيه چيزى نيست و چيزى هم شبيه او نيست و هرچه كه در وهم آيد، مغاير با اوست.

٣٩٠-- ٦٦. اين گونه نيست كه هركس چيزى را كه بخواهد، بر آن قدرت يابد و نيز هركس كه بر چيزى قدرت يافت، بدان توفيق يابد و نه هركس كه توفيق يافت، به هدفش برسد، پس چون خواست و قدرت و توفيق و رسيدن به هدف گرد آمد سعادت لازم آيد.

٣٩١-- ٦٧. هركس به كسى اميد بندد، بزرگش مى‌دارد و هركس دستش به چيزى نرسد معيوبش مى‌شمارد.